Povežite se sa nama

MONITORING

PRODAVAČICE I PRODAVCI NA PRVOJ LINIJI: Kad utihnu aplauzi

Objavljeno prije

na

Iako najizloženiji virusu, prodavačice i prodavci tokom prvih dana pandemije,  nerijetko su radili i bez zaštitnih maski i rukavica. Ovih je dana Unija poslodavaca Crne Gore obnovila inicijativu da se ukine neradna nedjelja za zaposlene u trgovini „zbog teške ekonomske situacije u zemlji”. Tako bi, na kraju korone, mogli da ostanu i bez jednog slobodnog dana koji su jedva dobili

 

O njima su vlasti u doba korone govorile malo, ili tek posredno, kad bi se neko zbog javnog zdravlja zabrinuo da li se trgovinski lanci pridržavaju propisanih mjera za zaštitu od virusa, i jesu li prodavnice dovoljno snabdjevene hranom. O zaposlenima  u trgovinama, njihovom položaju  i njihovom zdravlju, mnogo se manje brinulo. Ili gotovo uopšte nije. A prodavačice i prodavci su heroji proljeća korone. Iako najizloženiji virusu, tokom prvih dana pandemije, nerijetko su radili i bez zaštitnih maski i rukavica. Poznato je – uglavnom se radi o ženama. Ali nije se pretrglo sa javnom brigom o tome ko im čuva djecu dok ne rade vrtići, a one danonoćno stoje na svojim radnim mjestima. Uz sve, ovih je dana Unija poslodavaca Crne Gore obnovila inicijativu da se ukine neradna nedjelja za zaposlene u trgovini „zbog teške ekonomske situacije u zemlji”. Tako bi, na kraju korone, heroine i heroji korone mogle da ostanu i bez onoga što su jedva nedavno dobili – jednog slobodnog dana u sedmici. I ostanu najdiskriminisanija kategorija na tržištu rada. Za nagradu.

„Javna je tajna da su žene koje čine većinu zaposlenih u trgovinama i prije pandemije bile izložene neplaćenom prekovremenom radu, diskriminaciji, da mnoge nisu mogle da koriste praznike, slobodne dane, vikende, da su im zarade minimalne, da često potpisuju po njih nepovoljne ugovore i da ne mogu da računaju na pravnu zaštitu na radu”, podsjeća Maja Raičević, direktorica Centra za ženska prava. Ona napominje da su radnice  u trgovinama tokom prvih dana pandemije bile u stalnom riziku od zaraze, te da je to prošlo i bez pomena. „Bile su izložene gužvama, bez ikakve zaštitne opreme. A nekako se ova populacija žena uporno nalazi ispod radara inspekcije rada, a evidljiva je i za donosioce odluka”.

Da je trgovina jedan od sektora u kojima se radna prava odavno grubo krše, konstatuje i Ivana Mihajlović, zamjenica generalnog sekretara Unije slobodnih sindikata (USSCG). „Zaposlenima u trgovini decenijama unazad misaona imenica predstavljala je uživanje prava na tzv. „tri osmice“ – osam sati rada, osam sati odmora, osam sati sna, posebno ovih osam sati rada. Prinuđeni da, usljed visoke stope nazaposlenosti u zemlji, sačuvaju svoja radna mjesta po svaku cijenu, zaposleni u trgovini su mahom pristajali na neograničeno radno vrijeme, rad bez prava na sedmični odmor, odmor u dane praznika i rad za zarade koje su daleko ispod državnog prosjeka”, kaže ona, istovremeno izražavajući zabrinutost zbog obnovljene inicijative Unije poslodavaca.

„Posebno nas zabrinjava činjenica da je Ministarstvo ekonomije uopšte uzelo u razmatranje jednu ovakvu inicijativu. Vjerujemo da pod plaštom krize izazvane korona virusom ovo pravo zaposlenima u trgovini neće biti oduzeto, a spremni smo sve svoje kapacitete da uložimo da isto zaštitimo”, kaže Ivana Mihailović.

Neradnu nedjelju su zaposleni u trgovinama na jedvite jade dobili krajem prošle godine. „Dakle, pored Zakona o radu koji garantuje pravo na slobodan sedmični dan i ograničeno radno vrijeme, pored Zakona o državnim i drugim praznicima, Zakona o svetkovanju vjerskih praznika i pored svih međunarodnih pravnih standarda, bilo je nužno posebnim zakonom definisati ova, osnovna prava iz radnog odnosa, za zaposlene u trgovini kako bi konačno, u 21. vijeku, bilo omogućeno da oko 40.000 zaposlenih u trgovini uživa ova prava”, komentariše zamjenica generalnog sekretara USSCG.

Da su zaposleni u trgovinama posljednji o kojima se brinulo ne samo prije, nego  i tokom korone pokazale su i mjere Nacionalnog koordinacionog tijela (NKT). Tim mjerama  im  je posljednjima skraćeno rado vrijeme u jeku pandemije,  a prvi su  kojima je ono poslije samo dvije sedmice produženo i to do 22 sata.

„U situaciji kad ne rade škole i vrtići, niko se nije zapitao kako će ove žene za tako kratko vrijeme organizovati svoj privatni život, brigu o djeci i porodici. Niko se nije zapitao kako će se vratiti kući u uslovima obustave javnog prevoza. Imam informaciju da su neke od njih imale problema da ispoštuju vrijeme ograničenja kretanja, jer su ostajale na poslu i nakon zatvaranja radnji, a nijesu imale dozvolu da se kreću tokom trajanja zabrane”, kaže Maja Raičević.

O povišicama njihovih zarada niko ne govori. Ostavljene su na volju poslodavcima. Pojedini su ih nagradili stimulansima, većina – ništa. A plate im nemaju biti kud manje. Prosječna zarada u trgovini je, prema posljendnjim podacima Monstata – 380 eura. Među najnižim u zemlji. To je tek polovina potrošačke korpe.

„S obzirom na to da je u pitanju brojna populacija, da među njima ima majki koje samostalno brinu o djeci i starijima, to njihova situacija predstavlja važno društveno pitanje kojim se moraju baviti ne samo poslodavci i sindikati, već prvenstveno donosioci odluka i institucije za zaštitu ljudskih prava”, upozorava Maja Raičević.

Na donosioce odluka i institucije decenijama ne mogu da računaju. Uz sve, zaposleni u trgovini su mahom sindikalno neorganizovani.  U USSCG smatraju da je to jedan od razloga njihovog lošeg položaja. Ranije su upozoravali da je čak oko  90 odsto trgovačkih radnika i radnica u Crnoj Gori bez sindikata,  jer su u pitanju mali kolektivi koji ne smiju da se sindikalno organizuju zbog velikog pritiska poslodavaca.

Ivana Mihajlović kaže za Monitor da će USSCG nastaviti sa aktivnostima usmjerenim na osnaživanje zaposlenih u trgovini da se sindikalno organizuju i udruže. „Zbog toga što čvrsto vjerujemo da je njihovo udruživanje i koordinisano djelovanje jedini način odbrane njihovih prava i jedni način da se dođe do potpisivanja granskog kolektivnog ugovora za zaposlene u trgovini “.

Do tada, nek im je Bog u pomoći.

Milena PEROVIĆ KORAĆ

Komentari

Izdvojeno

RAZBUKTAVANJE EPIDEMIJE: Više straha, manje povjerenja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drugi talas korona virusa pokazuje se kao opasniji od prvog. NKT polako uvodi mjere, uz obrazloženje da treba misliti i na ekonomiju, turizam, izbore… Pozivaju se na ,,solidarnost, razumijevanje i saradnju”, a prave slične greške kao kolege u Srbiji

 

,,Crna Gora je mala država, ali velike snage, volje i odlučnosti, i ostaje posvećena ključnoj brizi o zdravlju građana i borbi protiv pandemije, na bazi solidarnosti, razumijevanja i saradnje”. To je izdeklamovao  vicepremijer i predsjednik Nacionalnog koordinacionog tijela (NKT) Milutin Simović na ovonedjeljnom sastanku sa kineskim ambasadorom u Crnoj Gori Liu Đinom. Medijski naslovi sa ovog sastanka bili su – Pažnju usmjeriti na oporavak ekonomije, uz strogu kontrolu širenja virusa.

Oporavka ekonomije nema ni na vidiku a epidemija se otrgla kontroli. Najviše  novooboljelih tokom prvog talasa zabilježeno je 3. aprila – 30, a u utorak 7. jula broj novozaraženih je bio 66. Ukupan broj inficiranih korona virusom je 960, od čega je od početka juna registrovano 636 slučajeva. Umrlo je ukupno 17 ljudi, od početka juna osam.

I pored goreg  stanja nego tokom prvog talasa, epidemija je proglašena samo u opštinama na sjeveru zemlje: Bijelom Polju, Beranama, Petnjici, Rožajama i Gusinju. Rad ugostiteljskih objekata ograničen je do 22 sata u kontinentalnom dijelu, osim primorja.

I najveći optimisti u turizmu svjesni su da od ove sezone nema ništa. Raspršen je san o mogućnosti dolaska turista iz Srbije. NKT je uvela obaveznu mjeru karantina za osobe koje dolaze iz Srbije.  Za one koji iz Crne Gore ulaze u Srbiju od ove nedjelje na snazi je obavezna samoizolacija od dvije nedjelje.

Na granici ispod 25 inficiranih na 100.000 stanovnika ostali su Hrvatska 23 i Slovenija 11, dok je u ostalim zemljama regiona broj drastično porastao. U Crnoj Gori na 99, Sjevernoj Makedoniji 168, Kosovu 98, BiH 85, Srbiji (u kojoj se računa broj oboljelih u bolnicama) 45, Albaniji 43.

Direktor Dječje bolnice u Podgorici Saša Radović rekao je da je u Crnoj Gori, tokom drugog talasa, virus potvrđen kod 33 djece do devet godina. Ukupno je  98 zaraženih do 19 godina.

Nakon što je potvrđeno da je korona virusom zaražena vaspitačica u vrtiću u Tivtu, a zatim i medicinska sestra u vrtiću u Podgorci, NKT je odlučio da zatvori vrtiće.  Jedan od roditelja i samohrani roditelji imaju plaćeno odsustvo sa posla.

Predrag NIKOLIĆ

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 10. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NOVA VEĆINA ZADUŽUJE BUDVU: Preokret Crnogorske

Objavljeno prije

na

Objavio:

Preko Crnogorske i Stevana Džakovića DPS ostvaruje plan da od Budve naplati iznos od 29,3 miliona eura koje je Ministarstvo finansija isplatilo njemačko-austrijskom koncernu WTE/EVN nakon aktiviranja državnih garancija koje je odobrila Vlada za posao izrade postrojenja za tretman otpadnih voda u Bečićima

 

Nasilnom promjenom vlasti u Budvi, ova opština najednom se, od finansijski konsolidovane lokalne samouprave, sa zavidnim bužetom, našla u kolapsu. Svi računi Opštine blokirani su uoči udara na legalno izabranu gradsku vlast, pa su prvi put u posljednje tri i po godine zaposleni u Opštini i javnim ustanovama, ostali bez redovne plate. Oko hiljadu zaposlenih, koliko broji opštinska administracija, nije primilo platu prvog u mjesecu, što je bila ustaljena praksa od kada su opozicione partije osvojile većinu glasova birača na izborima 2016, i formirale lokalnu vlast.  To je bila značajna razlika u odnosu na ponašanje prethodne lokalne uprave tokom vladavine Demokratske partije socijalista, kada je bilo „normalno” da plata kasni i po nekoliko mjeseci. Pored neredovnih plata, opštinski službenici bili su dodatno ponižavani jer im je često, umjesto novca na ime ličnih dohodaka, opštinska vlast dijelila bonove koje su mogli potrošiti za osnovne namirnice isključivo u marketima jedne povlašćene trgovačke firme u Budvi.

Opštini Budva prijeti i dužnička kriza u koju će je uvesti novi predstavnici vlasti, izabrani prekrajanjem političke volje građana. Riječ je o predsjedniku Opštine Nikoli Divanoviću iz DPS-a i predsjednici Skupštine Anđeli Ivanović, liderki Crnogorske. Iza nasilne smjene budvanskih funkcionera samo dva mjeseca uoči izbora, stoji, između ostalog, veliki finansijski interes. Milioni koje treba uzeti iz budvanske gradske kase.

Preko Crnogorske i Stevana Džakovića DPS ostvaruje plan da od Budve naplati iznos od 29,3 miliona eura koje je Ministarstvo finansija isplatilo njemačko-austrijskom koncernu WTE/EVN nakon aktiviranja državnih garancija koje je odobrila Vlada za posao izrade postrojenja za tretman otpadnih voda u Bečićima.

Vlada je uoči nove 2020. godine isplatila garanciju njemačko-austrijskoj firmi „kako se ne bi narušavao međunarodni ugled Crne Gore, da se ne bi pokazali kao država koja ne poštuje međunarodne obaveze”, kazao je tada Nemanja Katnić, državni sekretar Ministarstva finansija. Tehnički neispravno postrojenje u Bečićima i korupcija visokog ranga koja je obilježila skandalozni posao izgradnje kolektora, u kojoj je učestvovao predstavnik WTE Ginter Faust, nije pokolebala ministra Darka Radunovića u odluci da bezrezervno isplati novac Njemcima.

Prethodno su angažovane i dvije ekspertske grupe za procjenu uloženih sredstava. Prema nalazu slovenačke konsultantske kuće „Dr. Duhovnik”, koju je angažovao tadašnji predsjednik Dragan Krapović, u kolektor otpadnih voda uloženo je 39 miliona eura. Investitor nije prihvatio ovu procjenu, pa je kasnije predsjednik Marko  Carević angažovao mješovitu ekspertsku komisiju koju je finansirala Vlada, prema čijoj je računici utrošeno manje, oko 29 miliona eura.

Njemci, međutim, potražuju 76,6 miliona eura, kolika je, prema njihovim tvrdnjama, ukupna vrijednost izvedenih radova. Do sada su uspjeli naplatiti nešto više od 43 miliona, jer je Opština u nekoliko navrata uplatila na račun investitora ukupno 13,8 miliona eura. Od Opštine i građana očekuju još 36 miliona eura.

Koalicija stranaka koja je činila vlast u Budvi jednoglasno je bila protiv takvog redosljeda stvari. Najglasniji u odbrani opštinskih interesa i osudi postupka Ministarstva finansija bili su odbornici Crnogorske. Na burnim sjednicama lokalnog parlamenta čule su se optužbe nekadašnjeg lidera te partije i odbornika Dragana Purka Ivančevića, potpredsjednika Opštine Vlada Bulatovića i odbornice Anđele Ivanović, ključnih aktera otimanja vlasti u Budvi, kako je projekat WTE/EVN u Bečićima korupcionaški posao, kako je njime nanijeta ogromna šteta Opštini, tražili su krivičnu odgovornost za aktere sklapanja štetnog ugovora, rukovodioce postrojenja, za one koji su davali upotrebne dozvole…

Branka PLAMENAC

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 10. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

MONITORING

ĐUKANOVIĆ RASPISAO IZBORE PO SVOJOJ MJERI: Bojkot je izbor

Objavljeno prije

na

Objavio:

Koliko je naum vlasti jasan i precizan, toliko je stav opozicije prema dolazećim avgustovskim izborima nedorečen i konfuzan. Svjesni su da neće imati ni najmanju šansu za pobjedu. A, opet, ne pokazuju volju da se odreknu dodijeljene uloge statista-gubitnika u precizno režiranoj DPS predstavi

 

Nakon konsultacija sa partijskim saradnicima i partnerima iz vladajuće koalicije, predsjednik Crne Gore i DPS-a Milo Đukanović raspisao je izbore za 30. avgust. Da ugrabe dok ne zahladni. I dok nas ne stignu posljedice kriza koje stižu. Ili su već tu: politička, finansijska, ekonomska, zdravstvena.

Uglavnom, vlast je procijenila da je ljeto pravo vrijeme da ostvare svoj naum i zadrže vlast osvojenu 2016, na najkontroverznijim izborima u istoriji crnogorskog višepartizma. Nerazriješene afere, od Koverte do Državnog udara, i danas podsjećaju na sinđina vremena. Na sve ono što nam se dešavalo, i dešava nakon tih izbora održanih uz zvuke policijskih sirena i snimke uhapšenih terorista i njihovog, u zadnji tren, zaplijenjenog, oružja. Tek smo naknadno saznali kako je to bio pripremljeni igrokaz sa oružjem pozajmljenim na revers iz magacina vojske i policije. Izbornu funkciju je savršeno obavio.

Vlast ne sumnja da će ishod avgustovskih izbora biti sličan onima od prije četiri godine. Oni već polako oglašavaju pobjedu. „Ako pobijedite na tim izborima, ja ću vam prvi čestitati“, poručio je neki dan premijer Duško Marković oponentima iz parlamentarne opozicije, s finom dozom cinizma.

Koliko je naum vlasti jasan i precizan, toliko je stav opozicije prema dolazećim avgustovskim izborima nedorečen i konfuzan. Svjesni su da nemaju šansi da pobijede. A, opet, ne pokazuju volju da se odreknu dodijeljene uloge statista-gubitnika u precizno režiranoj DPS predstavi.

Nije tu u pitanju samo izborni rezultat.

Brutalno preotimanje vlasti u Kotoru i Budvi; način na koji je vođen postupak za tzv. državni udar dok tužilaštvo i pravosuđe sa prezirom, i pored očiglednih dokaza, odbacuju  mogućnost da procesuiraju koruptivne aktivnosti državnih zvaničnika („nema ni udaljene sumnje“); nekažnjeno stavljanje u pritvor opozicionih poslanika; privođenje, hapšenje i bespotrebno zadržavanje u policijskim prostorijama (maltretiranje) sveštenika SPC; nezakonita i neprimjerena grubost uniformisanih čuvara reda i njihovih, neidentifikovanih, pomagača u civilu spram onih koji se usude na protest protiv režima; jasno iskazana spremnost vlasti da se, pod izgovorom borbe protiv posljedica korona-krize, podmite, ucijene i(li) zastraše svi oni koji na bilo koji način zavise od volje vlasti ili njihovih pomagača iz svijeta državnog i privatnog biznisa… Sve to ukazuje na suštinsku nespremnost DPS režima da odstupi sa vlasti, kakav god da bude ishod zakazanog glasanja.

Prisjetimo se onoga što je prethodilo posljednjim paralmentarnim izborima. Desetak mjeseci prije izbora dobili smo vladu izbornog povjerenja kroz koju su, makar u pojedinim resorima, predstavnici opozicije imali mogućnost da kontrolišu dešavanja i preduprijede ili, makar, smanje uobičajene predizborne zloupotrebe državnog budžeta. Opozicija je ipak imala i vremena i novca da se obrati svim glasačima. Potencijalni birači su živjeli u ubjeđenju da imaju pravo da se nadaju i biraju. Činjenica da smo glasali u atmosferi državnog udara i da je aktuelna vlast pobijedila u fotofinišu, na mišiće, svjedoči da je sve to  naškodilo trodecenijskom modelu DPS vladavine.

Danas su stvari bitno drugačije. Zastanimo, na tren, na pola puta između prethodnih i tek zakazanih izbora. U martu prošle godine svi su predstavnici parlamentarne opozicije, sada se čini – možda i ne potpuno svojevoljno, potpisali Sporazum za budućnost u kome su precizno navedeni „minimalni uslovi za održavanje prvih fer i slobodnih izbora u istoriji crnogorskog višepartizma“. I obaveza da potpisnici „neće učestvovati ni na jednim izborima: lokalnim, državnim i predsjedničkim, koji budu zakazani prije ispunjenja osnovnog zadatka – formiranja vlade građanskog  jedinstva“.

Za priču o uslovima za fer izbore, nije ko je „sa druge strane“ potpisao Sporazum. Formalno, riječ je o nekoliko predstavnika građanskog pokreta Odupri se 97.000 (navodni iznos novca iz koverte koju je Slavoljub Stijepović, ministar gradonačelnik Glavnog grada i Generalni sekretar u  kabinetu predsjednika Đukanovića preuzeo od Duška Kneževića i odnio… Milivoje Katnić zna đe). Suštinski, opozicioni poslanici taj su sporazum potpisali sa javnošću sa svim biračima. I sa onima koji su prisustvovali na Trgu i sa onima koji nijesu..

Demokrate su početkom godine predstavile svoj plan saradnje opozicije u sedam tačaka. Makar tri od njih sedam direktno se tiču izbora. U njima se više ne pominje vlada građanskog jedinstva, ili neka druga vlada koja bi ukinula suštinski monopol DPS-a. Ali se traži: odlaganje izbora do stvaranja uslova za njihovo održavanje; ispunjenje „svih uslova“ za održavanje slobodnih izbora i „aktivna medijacija međunarodne zajednice u postupku kreiranja rješenja za slobodne izbore“. Ostale zahtjeve ne moramo posmatrati kao neodvojivi dio predizbornog paketa (bojkot parlamenta, opoziciono nenapadanje, odbrana opozicionih opština „svim demokratskim sredstvima“, insistiranju na dogovoru Vlade sa crkvama i vjerskim zajednicama).

U stvarnosti, imamo izborne zakone usvojene glasovima vladajućigh sranaka   koji ne ispunjavaju ni minimum uslova za fer izbore. Tamo gdje je trebala dvotrećinska većina ostala su na snazi „stara“ zakonska rješenja. Prošla godina je potrošena u pokušajima da se pod pokroviteljstvom EU, a uz pomoć stručnjaka Venecijanske komisije, Savjeta Evrope i OEBS-a, dođe do kompromisnog predloga paketa izbornih zakona koji bi nas doveli u poziciju „da niko ne osporava rezultat predstojećih izbora”. Bez uspjeha.

Pa opet, sve je manje onih koji se pitaju zašto bi ovdašnja opozicija pristala na unaprijed pripremljen poraz. Partije u Crnoj Gori organizovane su kao privredna društva – hrane previše gladnih usta da bi se njihovi šefovi (direktori i predsjednici) tek tako odrekli najznačajnijeg izvora prihoda (budžeta). A on direktno zavisi od izbornog rezultata. Prema toj računici, bojkot vodi u stečaj. U DPS-u to vrlo dobro znaju. I zatežu omču.

Zato smo,  uz sinđin parlament koji pojedine opozicione partije do danas bojkotuju (URA i Demokrate) dobili v.d. stanje u Sudskom i Tužilačkom savjetu, Agenciji za sprječavanje korupcije, Vrhovnom državnom tužilaštvu.  Izbor starješina Ustavnog i Vrhovnog suda i Državne izborne komisije osporen je sa više strana, kao nezakonit, odnosno, jednopartijski (DIK).  A u prvi plan je, ponovo, izbio birački spisak.

Pravo glasa na avgustovskim izborima, zvanično je saopšteno iz Ministarstva unutrašnjih poslova i javne uprave, imaće 541.000 birača. Opozicija tvrdi da je stvarna brojka mnogo manja, i da vlast na taj način, preko fantomskih birača, ostvaruje startnu prednost od nekih 10 poslaničkih mandata (u Skupštini CG bira se 81 poslanik). Crna Gora ima 620.000 stanovnika, računaju u opoziciji, među kojima je i makar 140.000 mlađih od 18 godina.  Uz to, ni svi punoljetni stanovnici Crne Gore nemaju pravo glasa.

Vlast se ne trudi da objasni postojanje tih 60-ak hiljada prekobrojnih u biračkom spisku. Umjesto toga, sve ćešće su informacije o „paralelnom knjigovodstvu“ DPS u kome se za sve stanovnike Crne Gore prikupljaju podaci o porodičnim prilikama, radnom mjestu, prihodima, političkoj orijentaciji, tvrdoći političkih ubjeđenja i načinima na koji bi se moglo uticati na njihovo glasanje.

„Tu nema ništa sporno“, kaže Đukanović, objašnjavajući kako je to samo još jedan način opozicije da unaprijed pripremi alibi za izborni poraz. Dok oni predano rade. Po spisku.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo