Povežite se sa nama

DRUŠTVO

U Brisel preko Vašingtona

Objavljeno prije

na

Nijesmo previše srećni što smo Crnu Goru primili na šalter, ali smo na to jednostavno bili primo rani pritiskom SAD, rekao je Monitoru jedan visoki zapadni diplomata. 
Konstatujući da se tehnokrate u Brise lu sve manje obaziru na evropske ideale o slobodi i demokratiji, on ukazuje na istorijsku činjenicu da sve velike ideje u blizini svog cilja dođu iskrivljene.


Možda je jedino u tom kontekstu moguće razumjeti izraze zadovoljstva i riječi hvale koje su nakon 15. decembra diplomatski predstavnici evropskih zemalja akreditovani u Podgorici upu tili na adresu crnogorske Vlade, iako su prethodih mjeseci na sve načine pokušavali da odvrate njene čelnike od tog nauma. 
Takođe, samo se snažnom podrškom i željom Vašingtona da se, prvenstveno zbog njegovih in teresa, pogura Crna Gora i njen premijer Milo Đukanović može objasniti činje nica što su crnogor sku aplikaciju pred Jelisejskom palatom svečano primili ta­dašnji predsjedava jući EU, francuski predsjednik Nikola Sarkozi, i evropski komesar za prošire nje Oli Ren, koji se za tu priliku neoče kivano obreo u Parizu. Radi crnogorske javnosti vrijedi napomenuti da su Sar kozi i Ren, uz evropskog komesara za spoljnu politiku i bezbjednost Havijera Solanu, dokazani američki saveznici u Evropi.
STARO SAVEZNIŠTVO: A dokazani američki saveznik u regionu je i Crna Gora. Đukanovićeve i Maro vićeve veze sa Vašingtonom počinju krajem 1995. godine kada su oni posjetili Stejt department i Pentagon, upravo u trenutku kada su se privodili kraju pregovori u Dejtonu. Sluteći da će mlađani crnogorski zvaničnici u Vašingtonu ,,promijeniti dres”, i da je Crnoj Gori namijenjena uloga američ kog nosača aviona za destabilizaciju Srbije, srpski predsjednik Slobodan Milošević je želio da napusti prego­vore, ali je u bazi Rajt Paterson ostao tek na pritisak tadašnjeg specijalnog američkog izaslanika za Balkan Ri čarda Holbruka
Zato je razumljiva svaka vrste po drške koju je Vašington u kriznim i iza zovnim godinama krajem devedesetih pružao Crnoj Gori. Mjereno finansijski, pomoć je premašivala vrijednost od 300 miliona dolara. Staro savezništvo je narušeno od 2002. godine kada se Crna Gora okrenula Moskvi postavši praktično ruska gubernija na Jadranu, da bi u posljednje dvije godine sve gotovo bilo kao ranije. 
Da se klatno crnogorske politike od 2007. godine ponovo pomjera ka SAD, Đukanović i njegovi saradnici pokazali su prihvatanjem SOFA sporazuma i posebno famoznog člana 98, koji se odnosi na obavezu da se američki državljani ne izručuju Međunarodnom krivičnom sudu, zatim priznanjem nezavisnosti Kosova, kao i željom da se crnogorski vojnici upućuju u vojne misije Sjevernoatlantske alijanse po svijetu.
SVE ZA NATO: Kruna tog proce sa trebalo bi biti članstvo Crne Gore u NATO paktu, koje treba očekivati naredne godine. Tada će i vojnici iz ogromne američke vojne baze Bondstil na Kosovu moći da uživaju na plažama Crnogorskog primorja, ali i da za svoje potrebe nesmetano koriste crnogorsku teritoriju i vazdušni prostor.
Kao nagradu za kooperativnost, Crna Gora se označava oazom multietničke demokratije na jugoistoku Evrope, naprosto je ugurana u Jadransku po velju, regionalno predvorje za članstvo u NATO, a njen petostuki premijer je ponovopersona grata u prijestonicama zapadnih država. Takođe, iako su svi u Briselu saglasni u ocjeni da je Crna Gora daleko od toga da ispunjava političke i ekonomske kriterijume, da se o postoja nju odgovarajućih administrativnih ka paciteta i ne govori, iako još, kako kaže izvršni direktor Mreže za afirmaciju nevladinog sektora Vanja Ćalović, nije ni počela sa sprovođenjem Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, naprečac se prihvata i njena aplikacija za status kandidata u EU!? 
KRIZA JAČA EU: Crnogorskoj vlasti na ruku prije svega ide ključni cilj Brisela na ,,zapadnom Balkanu”: učvršćivanje zone bezbjednosti. Borba protiv korupcije i organizovanog kri minala mora još malo da sačeka. 
Crna Gora se u Briselu, u poređenju sa ostalim državama regiona, doima kao faktor stabilnosti i sigurnosti. Protekto rati na Kosovu i u BiH su zapali u krizu, Makedonija i Albanija su iscrpljene unutarstranačkim trvenjima, dok su u Srbiji proruske snage ponovo jače od evropskih. Brisel je sve dalje od Beogra da. ,,Mi smo stavljeni na led”, žali se šef srpske diplomatije Vuk Jeremić. Ako se doista realizuje nedavno potpisani naftni sporazum Srbije sa Rusima, to će svakako promijeniti čitavu situaciju u regionu. Zato se Briselu i Vašingtonu žuri da što više smanje uticaj Rusije na ,,zapadnom Balkanu”. 
Frustriranost raste i u Hrvatskoj. Iscrpljujući pogranični spor sa Sloveposebno saznanje da Brisel želi da sve zemlje regiona zajedno uđu u EU smanjuju podršku i interes hrvatske javnosti za priključenje ,,evropskoj dvadesetsedmorici”. 
Ali, to je samo uslovni refleks. Galo pirajuća kriza i bogati evropski fondovi čine EU još primamljivijom i koheren tnijom zajednicom. Irska sada najav ljuje spremnost da podrži Lisabonski sporazum, Island želi članstvo u Uniji, Švedska i Danska namjeravaju preći na euro. To, naravno, godi tehnokratama u Briselu, ali se istovremeno iskazuje oprez jer se još ne može nazrijeti koliko će trajati svjetska finansijska kriza. 
POČETAK IGRE: Evropski entuzijazam raste i u Crnoj Gori. Čak se i parlamentarni izbori raspisuju zbog „ispunjavanja brojnih i veoma značajnih obaveza koje proizilaze iz procesa pridruživanja EU“.
Naravno da su razlozi drugačiji, ali je već sada izvjesno da će se u predizbornoj kampanji najviše mahati aplikacijom, obećanjima o bezviznom režimu sa EU i skorom dobijanju sta tusa kandidata. (To skoro potrajaće barem dvije godine.) Uostalom, što drugo mogu građanima da ponude čelnici vladajuće koalicije: evropska priča je jedina tema koja u Crnoj Gori još nije potrošena.
Suštinski, Crna Gora će tek naredne ili pak 2011. godine biti tamo gdje je bila 1989. godine. U doba Ante Mar kovića SFRJ je imala status kandidata za članstvo u EU, a sa crvenim pasošem mogli ste putovati diljem tadašnje Evropske zajednice. U Italiju čak i sa ličnom kartom!
Sada se zemlja lagano vraća na put sa kojeg je sama i na svoju štetu skre nula prije 20 godina. Sa retorike će se morati preći na stvarnu transformaciju zapuštenog društva i razorene ekono mije. To će imati tektonske posljedice po čitavu zemlju koja bez ovakve geo strateške pozicije i podrške saveznika to ne bi bila u stanju da učini. 
Karte su, dakle, na stolu i prava igra tek počinje. Izbori u rano proljeće samo su zagrijavanje za dugo putovanje Crne Gore u Evropu.

 

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER I DALJE ZATVORENI: Statis optužuje premijera za prijetnje sudijama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Javni poziv kompanije Adriatic properties na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih optužbi i kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića, kojeg potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva

 

Prepiska između predstavnika Vlade i zakupca hotelskog kompleksa Sveti Stefan i Miločer, kompanije Adriatic properties povodom zatvaranja/otvaranja hotela za ovu turističku sezonu, dostigla je krajem jula kulminaciju. Više se ne  biraju riječi i uvrede koje jedna strana upućuje drugoj.

U posljednjem u nizu javnih saopštenja kompanije Adriatic properties i Aman resorts pozvale su predstavnike Vlade na saradnju u rješavanju nezavidne trenutne situacije. Najpoznatije ljetovalište na Crnogorskom primorju i dalje je zatvoreno, uprkos poodmakloj turističkoj sezoni.

Ponovljen je zahtjev  u kojem tvrde da jedino  traže uvjerenje da mogu nastaviti da upravljaju luksuznim risortom u skladu sa međunarodnim standardima. ,,Bez upada, uznemiravanja, zastrašivanja ili oštećenja rizorta”.

Međutim, ovaj javni poziv  na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića. Njega  potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva.

,,U lokalnim medijima čitamo šokantne izvještaje da premijer prijeti lokalnom sudiji da će, ukoliko odluči u našu korist, zahtijevati da se protiv njega podnese krivična prijava tvrdeći da je institucija radila protiv interesa države”, navodi se u saopštenju koje su objavile Vijesti.

Da bi se zabrinuto upitali kakva se poruka ovakvim aktivnostima premijera šalje aktuelnim i potencijalnim investitorima u smislu demokratije i političke stabilnosti u Crnoj Gori.

Petros Statis nije potpisan ispod teksta saopštenja za javnost. Ali  prepoznatljiva je retorika predsjednika Odbora direktora kompanije Adriatic properties, čiji je osnivač of-šor kompanija Aidway investments Ltd, registrovana na Britanskim Djevičanskim Ostrvima.

I pored detaljne pretrage nije bilo moguće naći niti jedan tekst u medijima na temu u kojoj se pominju prijetnje premijera Krivokapića nekom od sudija. Ko je, gdje i kada objavio  takvu informaciju, Statis nije podijelio sa čitaocima. Teško je povjerovati da bi informacija o direktnom miješanju premijera Crne Gore u nadležnost pravosuđa ostala na marginama medijske scene u Crnoj Gori. Naprotiv, takva skandalozna vijest, našla bi se na naslovnicima vodećih medija i bila važna  vijest na svim TV stanicama i portalima. Ne bi bila ekskluziva tamo nekog lokalnog medija, ili onih medija koje Statis kontroliše.

Problematičan je i drugi dio neutemeljenog javnog opanjkavanja premijera, po kojem je u pitanju prijetnja lokalnom sudiji nekog lokalnog suda.

Od nižih sudova u Budvi radi samo Sud za prekršaje, dok se sporovi građana i privrednih subjekata sa teritorije opštine Budva uglavnom vode pred Osnovnim sudovima u Kotoru ili na Cetinju. U slučaju spora o kome govore u Adriatic propertiesu, navedeni sudovi nisu nadležni, pa ne može biti riječi o lokalnom sudu ni o lokalnom sudiji.

Podsjećamo, početkom jula kompanija Adriatic properties preko svojih advokata predala je Privrednom sudu u Podgorici predlog za određivanje privremene mjere kojom se državi Crnoj Gori zabranjuje da preduzima mjere i radnje koje mogu  nanijeti štetu ovoj kompaniji kao i zabranu da se vrše promjene na imovini koja je predmet Ugovora o zakupu hotela Sveti Stefan i Miločer kao i ugovora o zakupu hotela Kraljičina plaža.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

,,Dodatan broj smrtnih slučajeva može biti indirektno vezan za koronavirus ili može biti posljedica oslabljenog pristupa zdravstvenoj zaštiti tokom kovid krize”, izjavio je za Vijesti direktor Instituta za javno zdravlje Igor Galić.

U prvim mjesecima pandemije sami pacijenti su izbjegavali odlaziti u bolnice zbog rizika od COVID19, a tokom prošle godine  imali smo zatvaranje ambulanti na sekundarnom i tercijarnom nivou, podsjeća za Monitor epidemiološkinja iz Instituta za javno zdravlje Milena Popović Samardžić: ,,Kad se tome pridruže dugoročne posljedice COVID-19 infekcije može se postaviti sumnja da konačan broj umrlih od COVIDa nije definitivan i da može biti značajno veći”.

Ona kaže da porast broja smrtnih slučajeva daje potpuniju sliku uticaja pandemije na mortalitet, što se samo iz prijavljenih smrtnih slučajeva od COVID 19 ne može zaključiti. ,,Da bismo izmjerili stvarni uticaj pandemije na moratalit pored registrovanih umrlih od COVID 19 potrebno je analizirati i excess deaths, tj. promjenu u broju umrlih u poređenju sa prosjekom za isti period prethodne godine”, kaže.

Podaci govore da je tokom 2020. umrlo 430 muškaraca i 268 žena više u poređenju sa 2019. Najveći porast u broju smrtnih slučajeva u odnosu na 2019. godinu zabilježen je starosnoj strukturi iznad 65 godina. ,,Trend rasta mortaliteta tokom 2021 nastavio je da raste. Tokom januara broj preminulih je veći za preko 200 u odnosu na isti period prethodne godine. Taj trend rasta mortaliteta se nastavio i u narednim mjesecima što samo govori o ozbiljnosti ove pandemije. Kada se uz to uzmu u obzir i dugoročne posljedice COVIDa ili nešto što je već u literaturi poznato kao long COVID a što je čest uzrok vraćanja pacijenata u bolnicu u periodu od tri do šest mjeseci nakon inicijalne pojave simptoma, ponovno zauzimanje hospitalnih kapaciteta, pa i povećan rizik od smrti u prvih šest mjeseci od inicijalne infekcije, jasno je da će konačna slika ove pandemije što se tiče broja žrtava biti mnogo ozbiljnija”, zaključuje Popović-Samardžić.

Usljed kovid krize, tokom prošle godine, jedna od preporuka Nacionalnog koordinacionog tijela za borbu protiv zaraznih bolesti bila je da parovi odgode planove za proširenje porodice.

Kovid je dodatno ogolio negativne trendove koji odavno traju, a koje država do sada nije preduprjeđivala. Nakon što su početkom ovog mjeseca  objavljeni alarmanti podaci o padu nataliteta, reagovala je jedino Socijalistička narodna partija koja je poručila da nova vlast rješavanju problema negativne stope prirodnog priraštaja mora pristupiti krajnje ozbiljno, jer se radi o trendovima koji bi upalili „crveni alarm“ i kod država sa neuporedivo većim brojem stanovnika. U većini ostalih partija alarm se pali samo na priče iz davnina.

Sredinom aprila je objavljeno da će se pitanjima koja se tiču nataliteta baviti skupštinski odbor za Rodnu ravnopravnost.

Dugoročne prognoze, koje su još 2017. godine objavile Ujedinjene nacije govore da će u 2100. Broj stanovnika u Crnoj Gori biti za 200.000 manji nego danas i iznositi 437.000 ljudi. Polovinu stanovništva će činiti stariji od 60 godina.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

,,Podsjetiću da je u Jugoslaviji tokom 1972. za mjesec dana vakcinisano 18 miliona ljudi od variole vere. U epidemiji najvažniji je brz odgovor. Vakcinacija je dobrovoljna i umnogome zavisimo od solidarnosti. Mladi ljudi koji upravljaju pandemijom vakcinisani su u veoma malom procentu. U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. To je  bolje nego prije mjesec dana ali i dalje nedovoljno. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće nam poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru”, zaključuje Popović-Samardžić.

P.NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo