Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Daleko je pravda

Objavljeno prije

na

Šestorica bivših, aktivnih i mobilisanih pripadnika JNA dobili su ukupno 16 i po godina zatvora zbog ratnih zločina u logoru Morinj, u Bokokotorskom zalivu. Optužnica je Mlađena Govedaricu, Iva Gojnića, Zlatka Tarlea, Špira Lučića, Bora Gligića i Iva Menzalina teretila da su početkom devedesetih ,,naređivali i vršili mučenje, nečovječno postupali i nanosili velike patnje ratnim zarobljenicima i civilima dovođenim s dubrovačkog područja”. Sudija Milenka Žižić i njeno vijeće uvažili su navode tužioca, ali su drastično smanjili kazne osuđenicima. Niko od njih nije dobio ni pet godina zatvora, što je minimalna, zakonom propisana kazna za ovo djelo. REVOLT: Visina izrečenih kazni izazvala je revolt i ogorčenje logoraša i hrvatske javnosti. Nekadašnji morinjski zatočenik Metodije Prkačin, kojeg je vojska skupa s još 168 zatvorenika (od kojih samo petina nijesu bili civili), zarobila tokom opsade Dubrovnika i zatočila u mučilištu na Crnogorskom primorju, kaže da je očekivao oštrije kazne.

,,Pa neka ih onda u žalbenom postupku do pravosnažnosti presude Vrhovni sud umanjuje. Ipak je dobro što smo ovom presudom, mi logoraši, stekli pravnu osnovu za dalji postupak i upućivanje odštetnih zahtjeva prema državi Crnoj Gori”, kazao je Prkačin podgoričkim Vijestima.

U Centru za suočavanje s prošlošću Documenta iz Hrvatske slažu se da su kazne niske, ali vjeruju da je presuda ipak krupan iskorak. ,,Kazne od godine i po do četiri vjerovatno će mnogima iz obitelji onih koji su bili zatočeni, izgledati premale, ali su činjenice utvrđene i to je vrlo bitno za suočavanje s prošlošću, prije svega Crne Gore, ali i Hrvatske, jer je predmet pripremljen u Državnom odvjetništvu i predat Crnoj Gori 2007.”

Iako srećni što im je ukinut pritvor odmah nakon izricanja presude, odbrana i osuđenici, izuzev Iva Menzalina koji je i dalje u bjekstvu, nijesu krili nezadovoljstvo. Oni tvrde da je sud donio politički motivisanu odluku, te da su izrečene presude zapravo ,,kompromis za pokrivanje pritvora”. Advokat Mlađena Govedarice, Goran Rodić već je najavio žalbu.

,,Navodno suočavanje s prošlošću, izraženo kroz političku odluku kojom se moj branjenik bez ijednog dokaza oglašava krivim i osuđuje za najteže krivično djelo, predstavlja zločin u sadašnjosti. Ostaje samo nada da se s ovom političkom odlukom nećemo opet suočavati nakon dvadeset godina”, kaže Rodić.

NIKAD ČULI: Crnogorski zvaničnici i pravosuđe više od decenije i po ignorisali su slučaj Morinj i pozivali se na neobaviještenost. Bivša državna tužiteljka Vesna Medenica za svoga je mandata izjavila da je za logor u Morinju čula tek 2003. godine, i to slučajno, od hrvatskih kolega – na seminaru kojem je prisustvovala. Ni tadašnji i današnji crnogorski premijer Milo Đukanović nije bio alarmiran. On je ranije kazao da je za vojni gulag u Boki saznao tek u drugoj polovini devedesetih.

Ovdje je bitno samo da ko, slučajno, ne ostane neinformisan – kada je dan izbora. I ova se presuda nekim čudom, kao i mnoge druge, poklopila s kampanjom vladajućih partija. Izrečena je tačno osam dana prije održavanja lokalnih izbora u 14 crnogorskih opština.

Čelnici pravosuđa drže lekcije onima koji im spočitavaju sumnjive tajminge, i uzvraćaju kako se radi o laicima koji ne poznaju procedure. Bilo bi zanimljivo čuti kako objašnjavaju ovaj podešeni datum. Zakonski rok za izricanje presude je tri dana od okončanja glavnog pretresa, a u slučaju Morinj presuda je izrečena punih 25 dana od završetka procesa. Zgodno!

Advokat Goran Rodić tvrdi da kazna izrečena njegovom branjeniku nema veze sa zakonom, pravom i pravdom i citira svjedoka iz Hrvatske, koji je odbijajući da se pojavi pred podgoričkim Višim sudom otpisao: ,,Ne želim učestvovati u farsi za Evropsku uniju”.

I gradonačelnik Dubrovnika Andro Vlahušić, iz drugog ugla, kritikuje odluku crnogorskog suda. ,,Presuda nije ispunila očekivanja Dubrovčana, posebno ljudi koji su doživjeli hapšenja, transport i višemjesečne torture u Morinju. Izrečene kazne su neprimjerene onome što su morinjski logoraši tamo doživjeli”.

Vesna Teršelić, direktorica Centra za suočavanje s prošlošću Documenta iz Hrvatske, vjeruje da je izricanjem kazni šestorici okrivljenih za ratni zločin u Morinju tek zagreban ovaj slučaj, jer komandna odgovornost nije utvrđena, niti je zatražena optužnicom. ,,Onda, naravno ni sudski nije utvrđeno tko je izdao naređenje za formiranje centra u Morinju. Tako da mislim da ostaje otvoren put za neke buduće optužnice i procesuiranje odgovornih u sastavu JNA po zapovjednoj liniji”.

Monitor je već pisao – komandant Ratne mornarice 1991. bio je admiral Mile Kandić. Na dan formiranja Morinja, komandant 9. VPS-a bio je kapetan bojnog broda (pukovnik) Krsto Đurović, koji je poginuo 5. oktobra 1991, kako je službeno saopšteno, prilikom udesa vojnog helikoptera. Skupa s Đurovićem, u tom je helikopteru bio i general Cokić, koji je zadobio teže tjelesne povrede.

IGNORISANJE: Umjesto Đurovića, za komandanta 9. VPS-a imenovan je viceadmiral Miodrag Jokić (pred Haškim sudom osuđen na sedam godina zatvora) a načelnik štaba 9. VPS-a ostao je mornarički pukovnik Milan Zec (u Hagu oslobođen optužbi). U štabu Kifino Selo, Cokića je do 14. oktobra 1991. zamjenjivao general-potpukovnik Mile Ružinovski, Adžićev pomoćnik, šef Prve uprave Generalštaba, kada je za zapovjednika 2. operativne grupe imenovan general-potpukovnik Pavle Strugar (do tada načelnik štaba Teritorijalne odbrane Crne Gore, osuđen u Hagu na osam godina zatvora).

,,Operativni rad” sa zarobljenicima u logoru Morinj, kako je već pisao Monitor, spadao je u nadležnost Uprave bezbjednosti

SSNO-a (KOS i vojna policija). U periodu dok je Morinj postojao, načelnici Uprave bezbjednosti bili su generali Marko Negovanović, Aleksandar Vasiljević i Nedjeljko Bošković (kasnije i savjetnik crnogorskih ministara unutrašnjih poslova).

Prema dosad poznatim činjenicama, oformljena je specijalna kontraobavještajna grupa za ispitivanja u Morinju, kojom je rukovodio oficir Mirsad Krluč. Glavni oficir

KOS-a (načelnik Odsjeka bezbjednosti) 9. VPS-a, do dolaska Beare, u Boki kotorskoj bio je kapetan korvete (major) Huso Kunić.

Optuženi su u ovom procesu potvrdili da je viceadmiral Jokić bio u obilasku Morinja, a da je pukovnik Zec (penzionisan sa činom admirala) iz Morinja naručivao zarobljenike za razmjenu.

Ko je osnovao logor u Morinju u kome su mučeni hrvatski civili i zašto niko od tih ljudi nije sjeo na optuženičku klupu, pitanje je koje crnogorski pravosudni organi odavno ignorišu, u ovom i drugim slučajevima ratnih zločina koji su sprovođeni pod okriljem države i njoj potčinjenih struktura.

 

Petar KOMNENIĆ

 

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo