Povežite se sa nama

INTERVJU

DUŠAN PAVIĆEVIĆ, DIPLOMIRANI METEOROLOG IZ PODGORICE: Miholjsko ljeto  će potrajati

Objavljeno prije

na

Cijeli Mediteran, pa samim tim i Crna Gora, je vrlo osjetljiv i kad su u pitanju toplotni talasi, i suše, i poplave. U principu proizvodnja hrane, vodosnabdijevanje, turizam… su privredne grane koje bi prve mogle u manjoj ili većoj mjeri osjetiti posljedice klimatskih promjena

 

MONITOR: Dvadeset  dana u Crnoj Gori traje tzv. Miholjsko ljeto, koje karakterišu stabilno vrijeme i neuobičajeno visoke temperature za ovaj period godine. Kako objašanjavate taj fenomen?

PAVIĆEVIĆ: Visoke ili relativno visoke temperature u našim krajevima u ovo doba godine nisu raritet. Činjenica je da se neki tipovi vremena, odnosno vremenske prilike, javljaju pravilnije nego što bi se moglo očekivati na bazi slučaja. Uveden je, stoga, pojam“singularitet” koji je u meteorologiji definisan kao prilično pouzdan vremenski fenomen koji se skoro svake godine ponavlja u približno isto vrijeme. Miholjsko ljeto je jedan od tih fenomena, a, generalno, proučavanjem singulariteta najviše su se bavili meteorolozi u Njemačkoj i Francuskoj.

Utvrđivani su karakteristični oblici krive pritiska u vrijeme neposredno pred pojavu nekog singulariteta (“miholjskoljeto”, ”januarsko topljenje”, “ledeni sveci”, …) . Utisak je da su singulariteti realnost, ali kolebanja u intenzitetu i u vremenu javljanja su dovoljno velika da se ne mogu koristiti za pouzdanu prognozu.

MONITOR: Fenomen je i to što je period od 10. do 17. oktobra ove godine četvrti po redu najtopliji period na području Podgorice u posljednjih 70 godina. Tada je temperature vazduha preko dana uzastopno dostizala 26 stepeni, što je neuobičajeno za ovo doba godine…

PAVIĆEVIĆ: Oktobar Podgorici u prosjeku donese šest ljetnjih dana (temperatura viša od 25 stepeni Celzijusa), a u rekordnoj 2001. bilo ih je čak 23. Ovog mjeseca (zaključno sa 24. oktobrom) temperatura je premašila 25 stepeni već 17 puta, a interesantno je da je svih tih dana živa u termometru išla i preko 26-og podioka Celzijusove skale. Skoro je izvjesno da će do kraja mjeseca biti dostignuta brojka od 20 ljetnjih dana, drugi put u sedamdesetogodišnoj istoriji mjerenja u glavnom radu.

MONITOR: Na području Žabljaka sredinom oktobra oboreni su dnevni temperaturni rekordi za taj period za više od pola vijeka…

PAVIĆEVIĆ: Preciznije, postignute su najviše vrijednosti u posljednjih 60 godina, jer se mjerenja na Žabljaku obavljaju od 1958. Prije nekoliko dana je srušen i rekord u Podgorici. U ponedjeljak, 21. oktobra, zabilježena je najviša temperatura (28 C) na taj datum od 1949. godine.

MONITOR: Šta je uzrok ovom neuobičajenom vremenu za ovaj period godine?

PAVIĆEVIĆ: Već skoro dvije nedjelje područje jugoistočne Evrope se nalazi pod uticajem polja povišenog vazdušnog pritiska, a ni u bližem okruženju nije bilo aktivnosti koja bi narušila uspostavljenu anticiklonsku cirkulaciju.

MONITOR: Kakvo nas vrijeme očekuje narednih mjeseci?

PAVIĆEVIĆ: Prema sezonskom prognostičkom materijalu ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts) četvoromjesečje novembar-decembar-januar-februar će biti toplije nego što je uobičajeno. Shodno tom materijalu taj period će biti među deset najtoplijih u posljednjih 30 godina. Kada su padavine u pitanju za očekivati je da one budu u okviru uobičajenih vrijednosti.

Naravno, govorimo o srednjim vrijednostima, pa se ne isključuju kraći ili malo duži periodi hladnog ili veoma hladnog vremena.

MONITOR: Je li Crna Gora jedno od područja koja su vrlo osjetljiva na uticaj klimatskih promjena i kakve bi posljedice mogla zbog toga da ima?

PAVIĆEVIĆ: Cijeli Mediteran, pa samim tim i Crna Gora,  je vrlo osjetljiv i kad su u pitanju toplotni talasi, i suše i poplave. U principu proizvodnja hrane, vodosnabdijevanje, turizam… su privredne grane koje bi prve mogle u manjoj ili većoj mjeri osjetiti posljedice klimatskih promjena.

Vjerovatno ćemo se u budućnosti suočiti i sa bolestima koje nisu bile svojstvene našem regionu, sa drugačijim biljnim I životinjskim bolestima, štetočinama…

Naravno, postoje različiti scenariji zavisno od emisije gasova staklene bašte, ali čak i srednje loš scenario, A1B, “obećava” dalji porast temperature i osjetan deficit padavina.

MONITOR: Da li je  takozvanih meteoroloških poremećaja bilo u drugim krajevima svijeta?

PAVIĆEVIĆ: Generalni porast temperature vazduha, a prvenstveno vode, znači više energije u atmosferi, pa su procesi intenzivniji I prostraniji. Skoro svake sedmice negdje u svijetu imamo devastirajuće vjetrove, ogromne poplave, ekstremno visoke temperature…

Sjetimo se samo poplava u Japanu od prije dvadesetak dana, možda najgorih u  posljednjih tridesetak godina.

MONITOR: Kakve probleme ljudi imaju zbog ovakvih klimatskih promjena, koje su registrovane i u drugim dijelovima svijeta?

PAVIĆEVIĆ: Cijela područja postaju sve manje podesna za život i rad. Pojedinim ostrvima sa malom nadmorskom visinom prijeti nestanak. Migracije uslovljene klimatskim promjenama su već sada stvarnost, a za očekivati je da se u godinama pred nama još više intenziviraju.

MONITOR: Kakve su dugoročne prognoze kad je riječ o klimatskim promjenama u svijetu?

PAVIĆEVIĆ: U svim scenarijima se očekuje porast temperature, topljenje leda i posljedično  porast nivoa mora. Problem sa pitkom vodom će biti sve veći. Postavlja se pitanje samo da li ćemo, čovječanstvo u cjelini, na vrijeme shvatiti i nešto preduzeti da ne ugrozimo planetu do te mjere da pokrenemo ireverzibilan proces,  proces koji sam sebe hrani i dovodi u pitanje opstanak ljudske vrste.

MONITOR: Kako možemo izbjeći katastrofe koje stručnjaci predviđaju kao posljedice klimatskih promjena ako ne održimo temperaturni porast ispod 2°C?

PAVIĆEVIĆ: Jedino ako shvatimo da možemo za planetu uraditi mnogo, ako baš svi uradimo makar malo. A to malo podrazumijeva I direktni lični doprinos, ali I pritisak na donosioce odluka kako bi djelovali u korist održavanja i unapređenja životne sredine.

 

                 Veseljko KOPRIVICA

Komentari

INTERVJU

SERGEJ SEKULOVIĆ, POLITIČKI ANALITIČAR I ADVOKAT CENTRA ZA GRAĐANSKE SLOBODE: Pred Crnom Gorom su dva puta

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ono što nam treba a bez čega nema moderne države je profesionalna i depolitizovana javna uprava i nezavisno sudstvo, kao svetinje u kojima nema mjesta za partijsko-parcijalni politički uticaj. To je nemoguće izgraditi bez jasne svijesti i namjere političke elite

 

MONITOR: Premijer DuškoMarković saopštio je da nije čitao najnoviji izvještaj Evropske komisije o napretku Crne Gore, ali svejedno zna da je pozitivan.  Šta vam govori to što premijer ne čita dokument koji je vrlo važan za zemlju koja se nalazi na putu evropskihi ntegracija?

SEKULOVIĆ: Vjerujem da je čitava situacija u proteklih par nedjelja prilično zatekla vlast i napravila joj problem, u odnosu na koji traže pozicioniranje. Ovdje mislim na blokadu otvaranja pregovora sa Sjevernom Makedonijom i Albanijom, odnosno francusko, ali ne i samo njihovo, preispitivanje procesa proširenja i metodologije pregovaranja. Vlast se pripremala za drugačiji scenario, koji je trebalo iskoristiti za kampanju na narednim izborima. U ovom trenutku je teško predvidjeti buduća dešavanja. Ostaje da se vidi da li će nova metodologija, ako do nje uošte i dodje, obuhvatiti i Crnu Goru, što čitav proces koji je izgledao kao ireverzibilan drma iz temelja. Vaše se pitanje ipak odnosi na prezentovani non-paper, i u kontekstu njegovog tumačenja od strane različitih aktera, možemo izvući zaključak da je prošlo vrijeme optimizma i da istinu treba pogledati u oči. Pokušavanje da se nešto isključivo ili primarno predstavi kao pozitivno više nema nikakvu političku korist za one koji sa takvim ocjenama izlaze. Držim da crnogorski građani imaju procjenu da nešto nije u redu i da ih ne treba podcjenjivati. Nismo dobili završna mjerila za poglavlje 23,i to je činjenica.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 22. NOVEMBRA
ILI NA WWW.NOVINARNICA.NET

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

IGOR KALEZIĆ, DIZAJNER IZ PODGORICE: I dizajn mijenja svijet

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na razvoj dizajna najviše utiču čovjek i njegove potrebe u istoj mjeri kao što on utiče na čovjeka. Jedno bez drugog ne mogu ni postojati

 

MONITOR: Dizajn je praktično svuda oko nas bilo da je riječ o dizajnu industrijskih proizvoda, grafičkom dizajnu, WEB dizajnu, modnom dizajnu… Šta je, pored čovjeka, najvažniji segment dizajna?

KALEZIĆ: Najvažniji segment dizajna je to što je dizajn prije svega umjetnička disciplina, koja dovodi do opšteg razvoja društva, a samim tim i čovjeka kao pojedinca u njemu.

MONITOR: Šta najviše utiče na razvoj dizajna?

KALEZIĆ: Dizajn sam po sebi je živa disciplina koja se razvija sa razvojem čovjeka kao jedinke i sa njegovim potrebama. Samim tim prisutan je i neophodan u svim djelatnostima. Na njegov razvoj najviše utiču čovjek i njegove potrebe u istoj mjeri kao što on utiče na čovjeka. Jedno bez drugog ne mogu ni postojati. Tako sve te djelatnosti utiču podjednako, ali najviše potreba čovjeka ka nečemu boljem, ljepšem i praktičnijem. Kao i ideje sposobnosti, kreativnost i strast ljudi koji se bave ovim poslom.

MONITOR: Vi se bavite dizajnom enterijera. Šta je dizajn enterijera?

KALEZIĆ: Dizajn enterijera (arhitektura enterijera) je arhitektonsko-dizajnerska disciplina, koja se realizuje u određenom i konkretnom arhitektonskom prostoru. Pod dizajnom enterijera smatra se uređenje i osmišljavanje unutrašnjih prostora. Neuki često kažu „unutrašnji enterijer“, što je pogrešno, kao što je pogrešno smatrati namještaj za enterijer, koji predstavlja samo dio enterijera. Pod enterijerom se podrazumijeva uređenje kompozicija, funkcionalnost i organizacija kompletnog arhitektonskog prostora. Konstruktivno, dimenziono, estetsko oblikovanje svake prostorije i svakog njenog dijela posebno i kao cjeline ukupnog prostora. Dizajn enterijera obuhvata uređenje unutrašnjosti prostorija korišćenjem boja, materijala, namještaja, izvora svjetlosti, pri tom poštujući osnovne činioce dizajna: proporcije, kompoziciju, materijalizaciju…

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 22. NOVEMBRA
ILI NA WWW.NOVINARNICA.NET

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

CVIJETIN MILIVOJEVIĆ, POLITIČKI ANALITIČAR IZ BEOGRADA: Univerzalni Vrhovnik Srbije

Objavljeno prije

na

Objavio:

Aleksandar Vučić je istovremeno i predsjednik Vlade, i ministar unutrašnjih i spoljnih poslova, i popečitelj finansija, i guverner  Narodne banke, i predsjednik Ustavnog suda, i gradnonačelnik svih 200 gradova i opština u Srbiji, i prvi policajac Srbije i prvi kadija i prvi tužilac…

 

 

MONITOR: Koji su događaji u Srbiji proteklih dana privukli najveću pažnju javnosti?

MILIVOJEVIĆ: Afera, spin, “afera” za natkrivanje afere, otkrivanje “zavere”, kontraspin, najava atentata jedna afera, najava atentata druga, afera, “atentat, al’ zamalo”, pa opet afera, pa spin… Investicije, rekordi, rezultati i podvizi nezabeleženi u istoriji… pa, senzacionalna otkrića stotina i stotina primera “povampirenog fašizma i neviđenog kriminala” u opoziciji… pa, 16 puta se video s Putinom, 14 puta sa Angelom, dvared-trired sa Si Đing Pingom, pa nekoliko minuta (ukupno) u nekoliko navrata sa Trampom, te s ovim, te s onim… te, u samo 12 meseci izgrađeno više kilometara auto-puteva nego, u dvovekovnoj istoriji, pod Karađorđevićima, Obrenovićima, Titom, Slobom, Koštunicom, Đinđićem i Tadićem zajedno!  Pa, hajde vi proberite među tolikom količinom i kakvoćom!

MONITOR: U Srbiji se, kažu  analitičari, živi epoha zamrznutog sukoba ili doba neodrživog primirja. Pri tom navode da su samo 2016. i 2017. godine provladini tabloidi najavili 265 ratova, a tokom 2018. u dvije trećine naslova o Srbima i Albancima sugerisali neophodnost policijskih, vojnih ili paravojnih intervencija.

MILIVOJEVIĆ: Izvinite, ali zar baš taj naprednjački režim nije objavio javni rat upravo svima nama, “pristalicama zamrznutog sukoba”, tj. protivnicima tzv. razgraničenja, ma šta Vrhovnik (tako ja razumem funkciju formalnog predsednika Republike Srbije!) pod tim podrazumevao? Paradoksalno je da su na tu temu u Srbiji, kao oni koji “ruše državu”, javno diskvalifikovani i prokuženi svi oni koji ne podržavaju idiotski stav predsednice Vlade Ane Brnabić (a po Ustavu Srbije, Vlada je ta koja bi trebalo da vlada) da ona “ne zna šta je politika Vlade Srbije o Kosovu, ali zna da predsednik Vučić najbolje zna šta je najbolje”! I to, u najširem dijapazonu, od vladika Atanasija i mitropolita Amfilohija preko Rade Trajković, Boška Obradovića, Sergeja Trifunovića, do Đilasa, Jeremića, Matije Bećkovića i Aljbina Kurtija!

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 22. NOVEMBRA
ILI NA WWW.NOVINARNICA.NET

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo