Povežite se sa nama

DRUŠTVO

IGRE TAJNIH SLUŽBI: Vukšić između dvije vatre

Objavljeno prije

na

Nevolje za novopostavljenog direktora Agencije za nacionalnu bezbjednost Dejana Vukšića postale su teže nakon sukoba između smijenjenog premijera Zdravka Krivokapića i smijenjenog koordinatora svih službi bezbjednosti Dritana Abazovića. Sada mu Služba izmiče kontroli, i informacije, koje su nekad curile prema DPS-u, dolaze do Abazovića i njemu bliskih kadrova

 

Otkad je nova većina preuzela vrh države od Demokratske partije socijalista, brojne afere obilježile su našu bezbjednosno-obavještajnu službu. Prvo je prethodna uprava Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB) u javnosti optuživana za spaljivanje tajnih dokumenata, kompromitujućih po prethodnu vlast. Potom je tužilaštvo optužilo bivšeg direktora ANB-a Dejana Peruničića za protivzakonito prisluškivanje bivšeg glavnog specijalnog tužioca Milivoja Katnića.

Nevolje za novopostavljenog direktora Agencije za nacionalnu bezbjednost Dejana Vukšića postale su teže nakon sukoba između smijenjenog premijera Zdravka Krivokapića i smijenjenog koordinatora svih službi bezbjednosti Dritana Abazovića. Njihov sukob kulminirao je u septembru tokom nereda na Cetinju i ustoličenja mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija. Vukšić je tada bio za to da se bez obzira na bezbjednosne prijetnje ustoličenje održi, što je bio stav suprotan stavu ministra unutrašnjih poslova Sergeja Sekulovića i direktora Uprave policije Zorana Brđanina. Obojica su kadrovi bliski Abazoviću.

Nakon što Krivokapić, zbog protivljenja Abazovića i ambasada zapadnih zemalja, ne uspijeva da smijeni ministra i direktora policije, Vukšić se suočava sa novim problemima u svojoj službi. Pokušava da igra između Abazovića i Krivokapića, dok mu iz službe cure informacije od strane agenata lojalnih prethodnom režimu Demokratske partije socijalista.

Vukšić je u Kotoru bio nosilac izborne liste koalicije okupljene oko crkve i Demokratskog fronta, čije funkcionere je kao advokat i zastupao pred sudom. Bliskost sa DF-om i crkvom ga je, čini se, preporučila za tu poziciju. U medijima je kao kadar za tu funkciju osporavan jer je u sudnici zastupao članove takozvanog „kavačkog“ klana.

Nakon što je ipak  uspio da kadrovskim promjenama zadrži konce unutar službe – koalicija Crno na bijelo je najavila a kasnije i dala potrebne glasove za nepovjerenje Vladi Zdravka Krivokapića. Tada mu ponovo služba izmiče kontroli, i informacije sada dolaze do Abazovića i njemu bliskih kadrova. Prema nezvaničnim informacijama Monitora, za posljednje sporne događaje Abazović nije odmah saznao od Vukšića, već preko „svojih izvora“ iz ANB-a. Riječ je o navodnoj ugroženosti predsjednika Srbije Aleksandra Vučića i o sastanku potpredsjednika Skupštine i aktuelnog predsjedavajućeg u tom domu Strahinje Bulajića sa navodnim ruskim agentima.

U prvom slučaju, Krivokapićev savjetnik za bezbjednost Vojo Laković, bivši policijski funkcioner, Vukšića je ranije obavijestio da ga je njegova „operativna veza“ zamolila da sazna koje osobe angažuje „sistem” predsjednika Mila Đukanovića, preko Kosova, da ugroze Vučića.

„Od moje operativne veze dobio sam informaciju, u obliku molbe, da pokušam saznati koja lica angažuje ‘sistem’ predsjednika Mila Đukanovića, preko Kosova, da bi se ugrozila bezbjednost predsjednika Srbije Aleksandra Vučića… O svemu navedenom od moje strane je upoznat i premijer. Informacija se dostavlja Vama na dalje postupanje”, napisao je Laković u dokumentu Informacija.

Abazović je više puta javno tražio od Lakovića, Krivokapića i ministra finansija Milojka Spajića da saopšte ko je operativna veza premijerovog savjetnika za bezbjednost. Nakon što to niko nije učinio, Abazović je javnosti otkrio da je riječ o nekadašnjem generalu srpske Žandarmerije Bratislavu Dikiću, kojem je u Crnoj Gori suđeno za krivično djelo pokušaj terorizma – u narodu poznatijem kao slučaj „državni udar“.

„Niko od onih koje sam javno pitao da otkriju identitet Lakovićeve ‘operativne veze’ nije to učinio, iako su imali dovoljno vremena. Pošto oni neće to da kažu, jer bi time otkrili koliko su neozbiljno shvatili značaj bezbjednosnog sistema, naročito Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB), a i pošto je upliv stranog faktora sve izraženiji, u kontekstu Ukrajine, neka građani znaju da je informacije od Lakovića tražio Bratislav Dikić. Nijedna riječ poslije otkrivanja njegovog imena nije potrebna, jer građani znaju koliko je održavanjem komunikacije sa njim, a ne još i razmjenom informacija, ako ih je bilo, urušen ugled bezbjednosnog sektora”, odgovorio je Abazović

Na urušen ugled sektora bezbjednosti nedavno je ukazao i poslanik Strahinja Bulajić. Izjavio nakon što se u medijima pojavila njegova fotografija sa navodnim ruskim agentima. On je, međutim, tvrdio da je riječ o jednom od mnogih „diplomatskih susreta“ koje je imao u svojoj karijeri. Bulajić treba da zakaže sjednicu na kojoj bi se izglasao novi predsjednik Skupštine, nakon što je na prethodnoj sa te funkcije smijenjen lider Demorkatske Crne Gore Aleksa Bečić.

„Zabrinjava činjenica da je nacionalna služba bezbjednosti i dalje ostala pod kontrolom poraženih snaga na izborima, da su i dalje potpuno operativne veze službe sa njihovim agiptropovskim punktovima… Nejasno je, pa i nelogično, zbog čega se troše ti resursi, prisluškivanja, praćenja, izmišljanja, montiranja, stvaranje medijskih spinova, kad je svakome jasno i očigledno da DF, i ja kao član njegovog Predsjedništva, svoje političke aktivnosti obavlja javno, u skladu sa Ustavom i zakonom. Vjerujem da ne postoji nijedan lider bilo koje stranke ili partije u Crnoj Gori koji nije imao kontakte sa diplomatskim predstavnicima drugih zemalja i to je potpuno normalno“, pojasnio je Bulajić.

Abazović je za ovaj susret, prema informacijama Monitora, saznao mnogo prije nego ga je o tome obavijestio Vukšić. Upravo su ga o tome obavijestili operativci, koji su „okrenuli leđa“ aktuelnom direktoru Agencije za nacionalnu bezbjednost. ANB već duže ima podatke o dvojici ruskih državljana, o njihovom kretanju i sastancima. Do pisanja medija, Vukšić informacije, koje su sada već dobile drugi kontekst usljed ukrajinske krize, nije dijelio sa državnim čelnicima. Da je pokušao da sakrije informaciju izjavio je i poslanik Demokratske partije socijalista Miloš Nikolić.

„Posebnu pažnju treba obratiti na djelovanje još uvijek aktuelnog direktora Agencije za nacionalnu bezbjednost Dejana Vukšića, koji je nastojao da ovu informaciju sakrije a sve u skladu sa preuzetim obavezama prema istim nalogodavcima“, naveo je Nikolić.

Abazović je javno više puta isticao da Vukšić svoj posao radi profesionalno. Tako je i u slučaju Lakovića, rekao da se uzda da je Vukšić „pokazao profesionalnost“ i da nije sa savjetnikom Zdravka Krivokapića dijelio povjerljive informacije, bez obzira što mu ih je ovaj tražio. No ipak ima pokazatelja da se igra na dvije stolice Vukšiću nije isplatila i da je izgubio povjerenje odlazećeg  vicepremijera, kojeg mnogi vide na funkciji novog premijera.

 

Dikić – od teroriste do „operativne veze“

Bratislav Dikić je jedan od prvostepenih osuđenika u slučaju pokušaja terorizma na dan izbora u Crnoj Gori 2016. godine, a sada je, prema riječima Lakovića, angažovan u sektoru bezbjednosti Srbije. Nedavno je, povodom Dana državnosti Republike Srbije, bio u počasnim redovima Žandarmerije ispred premijerke Ane Brnabić i čelnika entiteta Republika Srpska Milorada Dodika.

Srpskom specijalcu stavljene su lisice na ruke kada ga je saradnik SDT-a Mirko Pajo Velimirović odveo da mu pokaže kuću u kojoj je sakriveno oružje, navodno namijenjeno za upad u Skupštinu, izazivanje oružanog sukoba u Crnoj Gori i hapšenje tadašnjeg premijera Mila Đukanovića. Dikića je SDT teretilo da je trebalo da komanduje teroristima.

Abazović podsjeća i da je Laković, uprkos činjenici da ga crnogorski građani plaćaju, odbio da im odgovori na jednostavno pitanje – radi li Dikić za njega, ili on za penzionisanog generala srpske Žandarmerije.

„Za nacionalnu bezbjednost veoma je opasno ako je Laković, sa pozicije na kojoj je, radio za srpskog obavještajca”, kaže on.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo