Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KAKO JE CRNA GORA RASPRODALA TRI TITOVA BRODA: Poslije njih potop

Objavljeno prije

na

Vlade ja sredinom novembra donijela odluku da na doboš ide Titova jahta Jadranka, jedna od najatraktivnijih i najluksuznijih brodova u sastavu nekadašnje Jugoslovenske ratne mornarice. Početna cijena na javnom oglašavanju je 80.000 eura.

U obrazloženju ove odluke navodi se da je životni vijek Jadranke istekao, da su strojevi van pogona već pet godina, te da nije u plovnom stanju.

Na Monitorovo pitanje da li je bilo ponuda za kupovinu jahte, iz Ministarstva odbrane su pojasnili da ne mogu još precizno odgovoriti „imajući u vidu da je rok za predaju ponuda 28. decembar”.

Iz Ministarstva tvrde da nije izvjesno da će se ukoliko ne bude zainteresovanih, čuvena Titova jahta prodati u djelovima, kao staro gvožđe. ,,To ne znači da će na sledećem oglašavanju biti ponuđena kao otpadna jahta, već će proceduru prodaje Ministarstvo odbrane, kao i do sada, sprovesti u skladu sa Uredbom o prodaji i davanju u zakup stvari u državnoj imovini”.

Ali jeste opcija. A s obzirom na to da su u jahtu, izgrađenu 1977. godine u brodogradilištu Kraljevica (Hrvatska), ugrađene najkvalitetnije vrste mahagonija i tikovine, dok su rebra i vodonepropusne pregrade izrađene od specijalnih čeličnih legura, imaće se što očerupati.

Jahta Jadranka, kojom upravlja Ministarstvo odbrane, služila je za protokolarne svrhe državnih organa. ,,Tužno je da se tako lijepi brod potpuno zanemari i dopusti kompletno uništenje i raspad. Stanje Jadranke je slika i prilika Ratne mornarice Crne Gore”, navodi se u jednom od komentara na specijalizovanom forumu za pomorce Paluba. ,,Radio sam u Komandi RM od 1997. do 2005. bio sam zadužen za mornaričko naoružanje, ali se dobro sjećam da je u periodu 2003-2004. rađen veliki remont na Jadranci. Svo osoblje KRM zaduženo za održavanje brodova se maltene polomilo oko tog zadatka. Bitno je da je tih godina skoro cjelokupni budžet MTSI otišao na Jadranku”, jedno je od svjedočena na sajtu Paluba.

Jadranka je bila ponos i Vojske Crne Gore, a na njoj se 1. juna 2006. prvi put zaviorila zastava Crne Gore.

U časopisu VCG – Partner iz maja 2009. navodi se da je u Kraljevici ,,izrađen samo jedan primjerak ove jahte i da kao takva ne postoji nigdje u svijetu”.

Autentični enterijer iz 1977. u tri salona za dnevni boravak gostiju, kao i dva apartmana i dvije pomoćne kabine za smještaj gostiju, krasio je Jadranku koja je mogla da primi osam gostiju za noćenje i do 20 gostiju za dnevni boravak, a opsluživalo je 10 članova posade.

Apartmani i saloni ukrašeni su umjetničkim radovima poznatih umjetnika Ede Murića, Zlatka Latkovića, Aleksandra Lukovića – Lukijana, Dragana Maleševića i Nikole Raisera, stone lampe su pravljene od slonovače namjenski za brod, piše Partner.

Posljednji remont jahte izvršen je 2008. godine. Od 2006. za održavanje i opremanje broda Ministarstvo odbrane je potrošilo 300.000 eura. Sada para nema – prema procjenama vještaka za remont jahte potrebno je preko 600.000 eura.

Jadranka nije prvi Titov brod kojeg se Crna Gora odriče. Takođe reprezentativna jahta Primorka prodata je 2007. godine kapetanu duge plovidbe iz Kotora Smiljanu Samardžiću za 104.000 eura. Mediji su tada dovodili Samardžića u vezu sa kriminalnim klanom Darka Šarića.

Prema pisanju medija, Samardžić je namjeravao da prepravi brod za krstarenje i komercijalnu upotrebu. Slike Primorke nakon prodaje pokazuju da ona plovi pod SAD zastavom, savezna država Delaver, poznata po of-šor firmama.

Primorka je sagrađena 1974. godine u Italiji i Tito je koristio za krstarenja Sredozemljem. Do raspada Jugoslavije služila je i za prijeme visokih zvaničnika na Brionima.

Kao razlog za prodaju Ministarstvo saobraćaja koje je gazdovalo ovom jahtom navelo je skupo održavanje – godišnji troškovi preko 200.000 eura.

Nakon Tita, jahtu je najviše koristio Milo Đukanović za izlete sa stranim delegacijama. Kuriozitet vezan za ovu jahtu je da je doživjela nekoliko havarija. Najteža je bila 2003. godine kada je jahta potonula nasukavši se na hrid Krš od Đerana kod Ulcinja. Mediji su pisali da su u toku brodoloma na jahti bili tadašnji američki konzul u Crnoj Gori Brajan Hojt Ji i predsjednik Kosova Ibrahim Rugova zajedno sa predstavnicima vrha vlasti u Crnoj Gori – tadašnjim premijerom Milom Đukanovićem, predsednikom Crne Gore Filipom Vujanovićem, ministarom MUP-a Milanom Filipovićem, direktor Centralne banke Ljubišom Krgovićem, zamjenikom ministra odbrane SCG Vukašinom Marašem, ministarom finansija Miroslavom Ivaniševićem. Krstarenje na Primorci demantovali su premijer Đukanović i ministar MUP-a Filipović.

Treći Titov brod – Galeb, crnogorska Vlada je za 750.000 eura prodala 2000. godine grčkom biznismenu Džonu Polu Papanikolauu. Brod je zatim otkupio grad Rijeka, a 2006. godine je proglašen za kulturno dobro Hrvatske.

Tito je 117 metara dugu jahtu Galeb, izgrađenu 1938. u Ðenovi, koristio kao svoju ploveću rezidenciju, kao jugoslovensku ambasadu i kao brod za zabave. Na njoj je ugostio brojne svjetske lidere – preko 100 državnika, ali i holividske zvijezde, poput Sofije Loren, Elizabete Tejlor i Ričarda Bartona. Kao jugoslovenski predsjednik, Tito je na Galebu obavio brojna putovanja na četiri kontinenta, uključujući državnu posjetu Britaniji 1953. godine, gdje je bio prvi komunistički lider koji se poslije rata susreo sa Vinstonom Čerčilom.

Brod koji je plovio sa misijom mira i prijateljstva značajan je i kao simbol Pokreta nesvrstanih – tadašnje politike nesvrstavanja uz bilo koji od svjetskih političkih blokova.

Njujork tajms je nedavno pisao da Rijeka, koja 2020. treba da postane kulturna prijestonica Evrope, želi da obnovi Galeb. Plan je da Titova jahta postane muzej u kome će biti prikazana složena istorija Rijeke i poslužiti kao, kako piše NT, mjesto nacionalnog ponosa. Za skupu rekonstrukciju od preko četiri miliona eura, dio novca će se povući iz evropskih fondova.

Galeb, koji i u sadašnjem stanju izaziva veliko interesovanje, nakon rekonstrukcije postaće značajna turistička atrakcija Rijeke i Hrvatske.

Ploveći luksuz

Vjerojatno najatraktivnije plovilo u sastavu flote bivše SFRJ što je plovilo u službi Protokola i predsjednika Josipa Broza Tita je jahta Jadranka, pisala je Slobodna Dalmacija 2004. godine.

Jahta, duga 34 metra, je građena u brodogradilištu Punat na otoku Krku, a unutrašnje opremanje broda obavljeno u susjednom brodogradilištu Kraljevica. Jadranka je 1977. godine ,,darovana” Titu koji se na njoj prvi put odmarao po povratku iz posjeta Kini i Sjevernoj Koreji. Te godine je službena jahta predsjednika Tita zamijenila ostarjelu, ali nešto veću (42 metra dugu) jahtu Podgorka, te nešto manju, 22 m dugu jahtu Primorka.

Iako je prelijepa jahta zaplovila samo tri godine prije Titove smrti, ona ga je na krstarenjima po Brionima i dalmatinskim ostrvima ugostila čak 24 puta. Po svjedočanstvima njenih upravitelja – u vrijeme kada je izgrađena bila je bez premca na Mediteranu. Tito je na Jadranki često ugošćavao strane državnike koji su mu otvoreno zavidjeli na tom brodu. Neki su jahtu pokušavali čak i ,,kopirati”, ali bez uspjeha. Priča se kako je bivši rumunski diktator Nikola Čaušesku u toj namjeri bio najuporniji, ali i – najneuspješniji!

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo