Povežite se sa nama

OKO NAS

KOLAŠIN: ŽIVOT U SIVOM DOMU: Parola snađi se

Objavljeno prije

na

Korisnici nužnog smještaja u Domu učenika tvrde da im jedino ne fali nade. Već tri godine žive bez struje i bez adekvatnog grijanja, a privremeni smještaj za neke od njih postao je deceniju duga borba s mučnom svakodnevicom. Zgrada je opštinsko vlasništvo, ali dug za struju niko ne priznaje niti je spreman da ga plati

 

Privremeni, nužni smještaj u takozvanom Domu učenika u prigradskom naselju Smajlagića Polje,  za neke Kolašince potrajao je više od decenije. Neki su u ruiniranoj zgradi nekoliko godina,neki tek nekoliko mjeseci. Svima im je, međutim, zajednička muka i „uslovi stanovanja gori od onih na katunima“. Neuslovne sobe,  bez mogućnosti za grijanje na  drva, zajedničko kupatilo, sve to ispod trošnog krova koji prokišnjava. To je svakodnevica sedmoro stanara, koje je nemaština natjerala da se smjeste u zgradu od koje su svi digli ruke, pa i lokalna uprava, u čijem je vlasništvu objekat.  Vlasnici su zaboravili i na pozamašan dug za električnu energiju, nagomilan još od 2011. godine, pa su stanari već skoro tri godine i  bez struje.

U Dom učenika smještaj se ranije dobijao  odobrenjem predstavnika lokalne vlasti, nekad i odlukom resornog ministarstva,  najčešće samoinicijativno, oni koji nemaju gdje.  Stanari su, uglavnom, korisnici socijalnih davanja, bez mogućnosti da rade i da za sebe i svoje porodice iznajme bar podstanarsku sobu.

„Svi su zaboravli na nas, pa i novinari. Pisalo se prije nekoliko godina često o našem životu, istina,  nije mnogo pomoglo. Međutim, ipak, poslije mnogo tih tekstova tadašanja ministarka Zorica Kovačević obezbijedila je novac da se uredi  zajedničko kupatilo. Struju su nam povremeno uključivali. Ali, evo, godinama, niko nas se ne sjeća, kao da nas nema“,  kaže starica koja u Domu učenika živi skoro deceniju.

Nada Janković, dvadesetšestogodišnja samohrana majka,sa  bebom od 11 mjeseci živi u  jednoj od neuslovnih soba „Sivog doma“, kako Kolašinci odavno zovu zgradu preko puta gradskog groblja.

Nada kaže da je teško opisati život s bebom u sobi bez grijanja i struje tokom zimskih mjeseci. Zbog toga  je bila prinuđena da nabavi šporet, a sulundare izbaci kroz prozor. No, ni to nije mnogo pomoglo, vjetar je dim vraćao u sobu i narušavao zdravlje njenom djetetu. Stanari, naravno, nemaju mogućnost da u frižiderima i zamrzivačima čuvaju hranu. Kupaju se u hladnom kupatilu, vodom koju zagrijavaju „kako se ko snađe“.

Niko više ne vodi računa o tome koliki je dug za struju, jer niko ne može da ga plati. Prema informacijama iz lokalne uprave, od prije dvije godine, dugovanja su bila premašila 35.000 eura. Stanari su tada apelovali da se nađe način da svako za sebe plaća struju, međutim, iz Elektroprivrede to nijesu dozvolili dok se ne izmiri dug ili potpiše protokol o plaćanju u ratama.  U  Opštini je uvijek nedostajalo ili volje ili novca da se obezbijedi ponovno redovno snabdijevanje električnom energijom za one kojima je Dom jedina opcija za stanovanje.

Iz prethodne kolašinske vlasti više puta su objašnjavali da tri i po godine niko iz Opštine nije odlučivao ko će biti smješten u Domu, već je to bilo na državnim organima. Kako je rekao tadašnji sekretar za finansije Goran Rakčević „stanari tog objekata su izmanipulisani od onih koji su ih smjestili u objekat, bez osnovnih uslova za život“.  Opština nije priznavala dug za struju, jer je „nepoznato i kako je napravljen“.U nekoliko navrata, iz EP su, ipak, odlučivali da na kratko uključe struju. To su učinili, kako je objašnjeno, „imajući u vidu namjenu objekta“. Ta „velikodušnost“ ne bi dugo potrajala, pa je, već nakom mjesec ili dva, struja ponovo isključivana.

Odbornici lokalnog parlamenta još prije šest godina, nakon što je Opština postala vlasnik,  donijeli su odluku o prodaji Doma učenika. Niko do sada nije pokazao interesovanje da kupi taj objekat. Nikada nije počela ni više puta najavljivana „valorizacija  objekta u turističke svrhe“.

Kolašinska Opština je u sporu s Bjelasicom prije nekoliko godina sudskom odlukom dobila u vlasništvo Dom. U početku,  prodaju su,  vjerovatno,  osujetili neriješeni imovinski odnosi. No, i kada su riješeni, invenstitorima ruinirani  objekat nije bio zanimljiv, pa je do danas ostao „privremeni , nužni smještaj za najsiromašnije Kolašince“.

Dom je, svojevremeno,   renoviran zahvaljujući pomoći međunarodnih organizacija, jer su u njemu bila smještena i raseljena lica. Za vrijeme investicionog buma u Kolašinu, solidno je radio, zahvaljujući tome što su u njemu boravili  građevinski radnici. Zgrada je opterećena još jednom pravnom zavrzlamom između Opštine,  nekadašnjeg Ski centra Bjelasica i dvojice Kolašinaca, kojima je Privredni sud, kako su tvrdili, po završetku stečajnog postupka u Ski centru, u okviru kojeg je nekada poslovao Dom učenika, dao da zakupe objekat i da ugovor o zakupu  nije bio raskinut ni nakon što je Opština dobila vlasništvo nad zgradom.

Zakupci nikad nijesu priznali dug za struju, objašnjavajući da je, mimo njihove volje, ta zgrada  odlukom lokalne vlasti postala smještaj za beskućnike.

„Kako god da nam je ovdje, ipak smo tokom svih ovih godina strepjeli da nas ne izbace. Više puta su najavljivali prodaju, a nekoliko puta su i  ljudi koji su se predstavljali kao zakupci bili riješeni da nas istjeraju. Uz sve ove muke, stalni strah da ćemo ostati i bez ovog smještaja, pravi je pakao“, slažu se stanari.

Pretprošlogodišnja podjela stanova socijalno ugroženima njih je zaobišla.  Ne nadaju se da će uskoro biti nove. Ipak, ističu kako u „izbjegličkom naselju“ (Kolektivni centar), na samo par desetina metara od Doma, ima  praznih stanova.  Neki od korisnika stanova u tom naselju, navodno, godinama ne žive tu, pa ih čak i izdaju turistima.

Te tvrdnje demantuju iz lokalne uprave.  Kažu da je, 2017. godine, „s  pozicije lokalne uprave i njenih nadležnih organa, pokrenut  postupak revizije stambenih jedinica u objektima Kolektivnog centra u Smajlagića Polju“ .

„Tom prilikom pozvani su nosioci  prava korišćenja tih  stambenih jedinica da dostave rješenja o korišćenju.Takođe, od njih su tražena na uvid lična dokumenta za sve članove porodičnog domaćinstva.U toku revizije utvrđeno je da je jedna korisnica stana u tom naselju umrla, a ključevi predati Opštini.Prilikom rješavanja stambenih pitanja lica u stanju socijalne potrebe, na osnovu skupštinske odluke, Opština jetaj stan dodijelila na korišćenje porodici  Rakočević, koja je do tada bila smješteni u Domu“, tvrde iz Opštine.

Iz kabineta predsjednika Opštine Milosava Bulatovića najavili su i da će se pozabaviti „eventualnim  problemom  zloupotreba u korišćenju tih  stambenih jedinica“. Oni podsjećaju da se svih 36 stanova, koliko ih u šest objekata ima u tom naselju, koriste  na  zakonit način.

Bulatović najavljuje i da će aktuelna kolašinska vlast  posebnu pažnju u narednom periodu posvetiti smještaju socijalno ugroženih sugrađana.

„Godinama se nadamo da će se i za nas naći neko mjesto  s uslovima dostojnim čovjeka. Nada je jednio čega ima na pretek u ovom objektu. No, ne možemo da zaboravimo da je  mnogo više onih koji su iz Doma otišli u kovčezima nego onih koji su dobili bolji smještaj“, zajednička je poruka „sapatnika iz Sivog doma“.

 

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

SJEVER, GRADOVI BEZ BANAKA:  Tamno pa se ne vidi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Od pet opština na sjeveroistoku Crne Gore, njih tri nema ni jednu bankarsku filijalu, a zaposleni, penzioneri i privatni preduzetnici iz tih opština prinuđeni su da skoro svakodnevno idu u susjedne gradove zbog bankarskih usluga. Banke nemaju  Andrijevica, Gusinje, i  Petnjica

 

Stomatolog dr Rusmin Laličić ima ordinaciju u Gusinju, ali zbog nepostojanja ni jedne bankarske filijale u tom mjestu, on je prinuđen da skoro svakodnevno ide u Berane da predaje pazare.

„Kreditno sam vezan za jednu banku koja nema svoju filijalu u Plavu. Zato moram ići u Berane i tamo predajem pazare. Morao bih to raditi svaki dan, ali eto, činim to svaki drugi, jer je i to vrlo naporno i finansijski neisplativo“ – kaže Laličić.

On objašnjava da se sa istim problemom suočavaju svi privatni preduzetnici u Gusinju, kojih, kako kaže, nije malo.

„Gusinje ima oko hiljadu penzionera i zaposlenih. Većina njih za lična primanja ide u Plav, pod uslovom da tamo postoji njihova bankarska filijala. Znam da ja nijesam jedini koji putuje u Berane“ – kaže Laličić.

Laličić je predsjendik Partije za Gusinje i odbornik u lokalnom parlamentu. On smatra da su lokalne vlasti morale nešto da učine i da se založe da se što hitnije u Gusinju otvori makar jedna banka.

„To je neophodno, posebno u toku ljeta, kada se u ovu varoš slije dijaspora iz čitavog svijeta. Pitajte bilo koga od njih i vidjećete šta će vam reći da je gradu najneohodnije nakon što je povraćen status opštine prije nekoliko godina. Grad bez banke, to je prosto nezamislivo“ – kaže Laličić.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 19. JULA

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

DIVLJE DEPONIJE: Ne zna im se broj

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora ima zakone o upravljanju otpadom. Ima propisane kazne za nepoštovanje ovog zakona, ima reciklažna dvorišta, ima odlagališta. Ima ogroman broj divljih smetlišta

 

Stari namještaj, brdašca od šuta, betona, zemlje i šljunka, elektronski i plastični otpad, ostatke od hrane i iskorišćene gume, zatiču oni koji kroče na Stari aerodrom, Vrela Ribnička ili na djelove Ćemovskog polja. Nesavjesni građani ne koriste mjesta predviđena za skladištenje otpada, a akcije nadležnih službi tim povodom često su neefikasne.

Da je Ćemovsko polje jedinstven ekološki i ornitološki lokalitet, djeca uče još u osnovnim školama. Ovdje žive brojne biljne i životinjske vrste koje se ne mogu nigdje drugo vidjeti.  Istovremeno, ovdje je na sve strane razbacano sve što vam je potrebno za opremanje doma. Za onoga ko zna da popravlja stvari, Ćemovsko polje je raj. „Namještaj i kućni aparati nestaju prvi sa ovih ilegalnih deponija“, kaže za Monitor Podgoričanin koji tu često dolazi na trim stazu da trči.

Na Ćemovskom polju panjevi su vidljiviji od drveća. Ovdje ljudi besplatno nabavljaju i drva za ogrijev ili druge potrebe. Samo krajem juna 2019. godine aktivisti NVO Green Home otkrili su, na području između ograde Cijevna komerc i želježničke pruge, više od 30 posječenih i isčupanih stabala borova. Neki od ovih borova bili su stari i preko 50 godina. Ovakvi slučajevi nisu rijetki.

Tu se nalazi i aktivna divlja deponija sa koje se šire nesnosni mirisi. Osim komunalnog i plastičnog otpada i leševa uginulih životinja, tu se odlaže građevinski materijal – šljunak, šut, beton. Na ovom nelegalnom smetlištu završila su i stabla nekih od stradalih borova.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 19. JULA

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

ZAROBLJENI POTENCIJALI: Voća na pretek, fale fabrike

Objavljeno prije

na

Objavio:

Bilo da je riječ o šumskom, ostalom voću ili pečurkama, osnovni problem sjevera je  nedostatak pogona za finalnu proizvodnju,  U tek nekoliko preduzeća obavlja se primarna proizvodnja, a zatim se “blago sjevera”  plasira na inostrana tržišta. U tom lancu najmanje  koristi imaju uzgajivači i berači

 

Uprkos  neospornom bogatstvu sjevera Crne Gore šumskim voćem i biljem, samo mali broj preduzeća se u našoj državi bavi njihovom preradom. Taj problem je prepoznat i u  Strategiji razvoja poljoprivrednih i rurarrnih područja   2015-2020 resornog ministarstva.

“Nekoliko kompanija bavi se preradom voća i povrća, ali su one relativno malog kapaciteta. Svega pet  prerađivačkih postrojenja imaju značajan udio i ulogu na tržištu, a ostali uglavnom manjeg kapaciteta i nijesu u značajnoj mjeri prisutni na tržištu.” piše u tom dokumentu.

Ti podaci se odnose i na pogone za preradu, pored šumskog, i  drugih vrsta voća, kao i na preradu povrća.

Zbog takve situacije na stotine tona šumskih plodova svake godine,  nakon primarne prerade završavaju na stranom tržištu.  Tek nekoliko firmi koje su registrovane za otkup, bavi se i nekom vrstom prerade.

Jedna od njih je i pljevaljska firma  Mivex, koja postoji 16 godina. U tom preduzeći tvrde da  prosječno godišnje prerade 120 tona pečurki i po 40 tona ljekovitog bilja i šumskog voća.

Firma  ima kapacitete za više koraka prerade, a svoje proizvode plasiraju kako na domaće, tako i na evropsko tržište. Pečurku, u savisnosti od vrste, kuvaju, suše ili zamrzavaju. Svi proizvodi bjelopoljskog preduzeća ForestFood-M , takođe završavaju na evropskom tržištu. Predstavnici te firma kažu da godišnje sa sjevera otkupe prosječno po 100 tona šumskog voća i pečurki. To je kapacitete i Ekoprometa, još jedne firma sa sjevera, koja je ima mogućnosti za djelimičnu preradu.

Cjelokupan otkup  pečurke i šumskog voća, uglavnom, borovnica, rožajska firme Sloga  već godinama plasira  na njemačko, italijansko i  francuskom tržištu.

“U tim preduzećima, kao i u našem, , uglavnom se radi primarna prerada pečurki, a šumsko voće zamrzava. Kad je riječ o vrgnju, jednoj od vrsti gljiva, pored zamrznutog i kuvanog, on se priprema i u salamuri. Prodaje se po 15 eura za kilogram na evropskom tržištu. Beračima ove godine za kilogram svježeg vrgnja prve klase plaćamo dva eura. Mada, zbog kišnog vremena, a za razliku od lani, ovog proljeća kvalitet pečurke je bio vrlo loš. “ – kaže Radosav Puletić vlasnik kolašinske firme ,,Otkup i prerada šumskih plodova”.

Lošeg kvaliteta bile su i šumske jagode, a koligram je dostižao cijenu od pet eura. To voće se plasira na inostrana tržišta, objašnjava  Puletić , uglavnom zamrznuto, kao i maline, borovnice i kupine, čija berba počinje kasnije.

Puletić  ističe kako je Crnoj Gori potrebno još prerađivačkih pogona, kako bi se, objašnjava, iskoritili ogromni potencijali sjevera kada je je riječ o proizovodima cijenjenim na evropskom tržištu.

“Osim za šumsko, potrebne su fabrike i za preradu ostalih vrta voća i povrća. Mislim, naravno, na finalne proizivode, za koje mi sada nemamo kapaciteta. Mnogo voća propadne, a voćari nemaju motova da ulažu u imanja i time se bave. Uz to, otvorila bi se mogućnost za veliki broj radnih mjesta. “- kaže on.

Ukoliko se ostavare obećanja, koje su tokom minule godine davali voćarima sjevera iz resornog ministasrtva, situacija bi značajno uskoro mogla da se promijeni. Na sjeveru mnogo očekuju od   buduće fabrike  Kuće voća.u Andrijevici.  To je “jedan od kapitalnih projekata Vlade,  čijom se realizacijom stvara ambijent za razvoj preduzetništva i lokalne ekonomije na području te opštine i  sjevera Crne Gore. “.

Radovi na tom pogonu u poodmakloj su vazi, a država je u tu fabriku uložila oko 1, 5 miona eura.  U Kući voća, kako je planirano, obavljaće se otkup, prerada i pakovanje voća i proizvoda od voća. Prije godinu ministar poljoprivrede I ruralnog razvoja Milutuin Simović je obećao da će  kad fabrika počene da radi biti stvoreni uslovi iza dodatni razvoj voćarstva u tom kraju, koji je poznat po užgoju  jagodastog voće (malina, aronija, borovnica), šljiva i jabuka.

“Voćari će dobiti mogućnost boljeg plasmana, ostvarivanja dodate vrijednosti kroz preradu, a time i mogućnosti za širenje proizvodnje i ostvarivanje većih prihoda. Ujedno, kroz poslovanje Kuće voća, biće dostignuti potrebni standardi kvaliteta i bezbjednosti hrane, potrebni za bolju poziciju naših voćara na tržištu.” – kazao je Simović tada.

Lijepe vijesti stigle su, početkom godine, i Bjelopljcima od kompanije “Franca” iz koje su  najavili izgradnju velike hladnjače koja će moći da prihvati sav višak voća koji se proizvede na teritoriji te opštine. Kako je saopšteno “formirana je kooperativa koju čine pet preduzeća sa kojom će se u narednom periodu povezati preko stotinu proizvođača voća.”

Iz bjelopoljeske kompanije su saopštili da će posebna pažnja biti posvećena  jagodičastom voću, prvenstveno malinama. Hladnjača bi trebalo da ima kapacitet da primi sav rod maline, ali i da duplira broj malinara.

Prema nekim procjenama bjelopljski voćari mogu godišnje da ponude oko 1.000 tona voća, a iz France tvrde da finalni proizvodi mogu da nađu mjesto na tržištu. Početkom ove godine bjelopoljski malinari osnovali su prvi takav klaster u Crnoj Gori. Okuplja uzgajivače malina, ali i vlasnike hladnjača.  Iako ne mogu da zaborave drugu polovinu juna lani, , kada su  u znak protesta zbog  niske cijene, kao i “selektivnog otkupa i bahatog odnosa hladnjačara” više stotina kilograma tog voća prosuli ispred Opštine, nadaju se kvalitetnijoj pomoći iz lokalne uprave.

Skoro dvije i po decenije Kolašincima je obaćavana fabrika za preradu voća. Još 2014. godine tadašnji predsjednik Opštine Darko Brajušković, tvrdio je da će fabrika biti podignuta za, najduže, dvije godine. Nažalost, još nema nagovještaja da bi se takav pogon skoro mogao i otvoriti u tom kraju. Potrebe za takvim pogonom su, naročito, ako se uzmu u obzir količine voća uzgajanog  u Morači, više nego očigledne.

Da podizanje manjih pogona za preradu voća nije pretežak izazov  čak ni za pojedinca pokazao je početkom prošlog mjeseca Rožajac Mersad Šutković. On je prepozano potrebu tržišta da ponudi finalni proizvod, pa otvorio fabriku za proizvodnju sokova od bobičastog voća. Pored prihoda koje očekuje, cilj mu je bio  i da pokaže poljoprivrednicima da je sličan posao  moguć, isplativ i održiv.

                                                                                               Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo