Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Dugovi kao sudbina

Objavljeno prije

na

Prema podacima Ministarstva finansija dug opštine Ulcinj krajem prošle godine iznosio je oko 2,5 miliona eura. To znači da ova lokalna samouprava spada u manje zadužene u zemlji. Međutim, čelni čovjek opštine Nazif Cungu kazao je da je dug sedam puta veći i da iznosi oko 21 milion eura! Istovremeno sekretar za finansije opštine Agron Ibrahimi kaže da su obaveze opštine gotovo pet puta manje nego što to tvrdi gradonačelnik, odnosno da iznose oko 4,5 miliona eura! Riječ je uglavnom o neizmirenim zaradama prema zapošljenima u organima lokalne samouprave ili preduzećima čiji je ona osnivač, neplaćenim porezima i doprinosima na zarade, te kreditnim obavezama ili pozajmicama opštine.

Iako se to rijetko navodi, dugovanja pravnih i fizičkih lica prema toj opštini iznose oko 2,5 miliona eura. Stoga se sasvim opravdanim čini pitanje: odakle toliko velika razlika u računici za opštinu čiji je budžet u prošloj godini realizovan tek 60 odsto od plana, ili 4,4 miliona eura?

Predsjednik opštine je u dug redovno računao i 4,5 miliona eura koje su krajem prošle decenije određena pravna i fizička lica platili avansno za komunalije za svoje nelegalno izgrađene objekte, a opština se obavezala da donese plansku dokumentaciju za te objekte. Dakle, situacija je prosta: tu svoju obavezu, odnosno donošenje detaljnih urbanističkih planova opština mora da ispoštuje i razloga za povraćaj sredstava neće biti. To je i on utvrdio u izjavi za Dan (23. novembra 2012.) ističući da ,,opština trenutno duguje 16,2 miliona eura”, ali samo mjesec dana kasnije dugovi su opet narasli na 21 milion eura! Polovina navodnog duga otpada na vrijednost sudskih sporova pokrenutih od strane većeg broja pravnih i fizičkih lica protiv opštine Ulcinj.

,,Takvo računanje duga je besmislica, tim prije što se mnogi sudski procesi vode godinama, neki i od 1988. godine”, kaže jedan poznati ulcinjski pravnik.

Ovu situaciju on je pokušao da objasni sljedećom analogijom: ,,To bi bilo kao da je protiv nekog čovjeka podignuta krivična prijava, a vi ga odmah proglasite za kriminalca”.

Ali, gorko iskustvo Ulcinjana sa sudskom aferom Komarac i indolentno reagovanje opštinskih struktura u tom i u nizu drugih procesa nalaže da se bude veoma oprezan. Naime, dug opštine prema jednom preduzeću koje je zaprašivalo komarce na teritoriji ove opštine početkom devedesetih je sa 20 hiljada maraka raznim sudskim marifetlucima narastao na gotovo pola miliona maraka! U jednom nedavnom sudskom procesu opštini je sa računa skinuto 270 hiljada eura za sudski proces od prije 30 godina koji realno vrijedi 30 puta manje nego što je dosuđeno.

Sve donedavno malo poznata firma Rekreaturs je od opštine Ulcinj potraživala gotovo šest miliona eura za štetu koju joj je ona navodno učinila porušivši početkom osamdesetih jedan objekat na Velikoj plaži. Apartmansko naselje K1 sa oko 300 kamp-kućica pripadalo je kosovskim radnicima koji su ga izgradili prije zemljotresa i služilo im je kao odmaralište,a Rekreaturs je odlukama srpskih organa postao njihov pravni sljedbenik. U antialbanskoj histeriji nakon 1981. g. K1 je temeljno srušen.

,,I to ne odlukama tadašnjih opštinskih već republičkih vlasti, jer se tada govorilo o perfidnim planovima ‘iredente’ o naseljavanju Ulcinja”, tvrdi lider Demokratske unije Albanaca Mehmet Zenka.

I Cungu navodi da su ,,ti objekti srušeni po rješenju tadašnjeg Republičkog komiteta za urbanizam i građevinarstvo”, pa je tim čudnije što u dug opštine trpa i te zahtjeve za obeštećenje Rekreatursa.

Pitanje je, međutim, da li je dug opštine samo u jednom danu, 1. februara 2013. godine, narastao za još četiri miliona, jer su mu tog dana većinski vlasnici Rekreatursa, Atlas grupa, saopštili da potraživanje po tom sudskom sporu iznosi preko 10 miliona eura, a ne kao ranije, tek šest miliona eura!

,,Sve nam se ovo dešava jer ni poslije 500 dana nove vlasti jedna nezavisna revizorska institucija nije provjerila njeno poslovanje i utvrdila precizno dug i njegovu strukturu”, kaže za Monitor predsjednik odborničkog kluba Bolji Ulcinj – Bolja Crna Gora u lokalnom parlamentu Andrija Ćetković.

On smatra da se tako otvara prostor za manipulaciju, pa se, kako ističe, događa da se obaveze prema nekim strankama plaćaju, a prema drugima ne. Obaveza utvrđivanja stvarnog duga opštine je, inače, postojala i prema koalicionom sporazumu nove vlasti koji su potpisale Nova demokratska snaga – FORCA, Demokratska partija Fatmira Đeke, Socijaldemokratska partija i Građanski pokret Perspektiva Amira Holaja.

U DUA smatraju da zbog svega toga mora hitno biti sazvana vanredna sjednica opštinske skupštine kako bi se donijele odgovarajuće odluke i zaključci. Navodi se, takođe, da je potrebno sastaviti dobar advokatski tim koji će zastupati opštinu u ovim sporovima, jer čitava odgovornost ne smije da padne na Sekretarijat za zaštitu opštinske imovine.

U svakom slučaju, odgovorno vođenje opštinske samouprave sa ovakvim računicama je više prosto nemoguće. Opštini sa tako malim prihodima i dugom od preko 20 miliona eura niko ne bi dao nikakav kredit. Ona bi u tom slučaju bila zaduženija od Grčke, a njeni stanovnici ne bi imali nikakvu perspektivu. Bili bi osuđeni da rasprodaju svoju imovinu kako bi podmirili potražioce. Da li je to scenario koji se priprema Ulcinju?

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

VLADA I PROSVJETA: Bolje tri dan štrajkovati, nego tri mjeseca pregovarati

Objavljeno prije

na

Objavio:

Razočaranost roditelja i podsmijeh učenika pratili su tri dana štrajka, do koga je došlo zbog neodgovornosti vlasti da se suoči sa problemom. Kad prijetnje i političke egzibicije nijesu uspjele, dogovor je postignut za tri dana, nakon tri mjeseca ignorisanja

 

,,Oćemo li kupat đecu ili ne”, jedan je od duhovitih komentara na društvenim mrežama tokom neizvjesnosti oko odlaska učenika u školu. U nedjelju veče roditelji i učenici su  do  kasno čekali što će im nastavnici javiti: ide li se ili ne ide sjutra u školu? Većina učenika u školu ipak nije išla. Javnost je pratila kako vlast pokušava da se što prije izvuče iz neugodne situacije u koju je sebe dovela.

Nakon tri dana štrajka, Sindikat prosvjete i Vlada postigli su sporazum. Koeficijenti u prosvjeti će se uvećati od 1. jula za 10 odsto, a od 1. septembra najmanje 17 odsto. Dogovor je postignut nakon trosatnih pregovora na sjednici Glavnog odbora Sindikata prosvjete kojoj su prisustvovali premijer Milojko Spajić i  ministri prosvjete i finansija, Anđela Jakšić-Stojanović i Novica Vuković. Premijer i ministar prosvjete skoro cijeli februar nijesu imali kad da se sastanu sa prosvjetarima, zbog ranije preuzetih obaveza i putovanja.

Da je prosvjeta ovoj, kao i prethodnim vladama, sporedna briga  bilo je jasno kada su prosvjetni radnici iz medija saznali da neće biti ništa od već dogovorenog povećana plata koje su očekivali od januara ove godine.

Prosvjetari su tražili da se poštuje Granski kolektivni ugovor, prema kojem ih je sljedovalo 10 odsto bruto povećanja od 1. januara ove godine. Iz Vlade su im odgovorili da Ministartsvo finansija taj trošak nije planiralo, te da je za to kriva prošla  Vlada. Sindikat je krajem decembra organizovao štrajk upoozorenja,  i dao  rok do kraja januara za dogovor  o povećanju zarada. Ako dogovora ne bude, najavili su – štrajk. Radna grupa u kojoj su predstavnici ministarstva i sindikata nije se sastajala nakon srijede, 7. februara, kada su imali prvi i jedini sastanak. Tada su nadležne obavijestili  da 19. februara kreću u štrajk.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

KAKO SE SUDI BIVŠIM PRAVOSUDNIM I DRŽAVNIM ZVANIČNICIMA: Dugo putovanje u nepoznato

Objavljeno prije

na

Objavio:

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog.

Ko se danas sjeća afere Abu Dabi fond? Istraga o navodnim zloupotrebama prilikom dodjele kredita za razvoj poljoprivredne proizvodnje, koju u očima javnosti personifikuje bivši ministar poljoprivrede Petar Ivanović traje makar od početka 2020. Optužnica je podignuta krajem prošle godine i još nije dobila sudsku potvrđu. A onda slijedi suđenje koje bi, prema dosadašnjim iskustvima, moglo trajati godinama. Samo do prve, nepravosnažne presude.

Suđenje bivšoj predsjednici Vrhovnog suda i, prethodno, Vrhovnoj državnoj tužiteljki Vesni Medenici počelo je, nakon što je optužnica podignuta u oktobru 2022, ali postupak, uslijed mnogobrojnih odlaganja ročišta, još nije odmakao dalje od iznošenja odbrane optuženih. Nedavno ročište odloženo je za sredinu marta, zbog nedolaska na suđenje jednog od optuženih koji se brani sa slobode.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SJEVER OČIMA STATISTIKE: Manje ljudi, manje i posla

Objavljeno prije

na

Objavio:

Trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27. stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, imaju nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih

 

Uprkos tome što su na sjeveru za deset godina utrošeni milioni kroz razne programe za nezaposlena lica, koje je realizovao Zavod za zapošljavanje Crne Gore,  ukupan broj nezaposlenih u sjevernim opštinama, od 2013. do 2022. godine se povećao za 13.142 osobe. Kako objasniti da broj stanovnika, što je pokazao poslednji popis, na sjeveru drastično pada, a nezaposlenost dramatično raste?

Prema podacima bjelopolsjke NVO “Euromost” broj nezaposlenih najviše se povećao u Rožajama, za 4.410 lica, gdje su 2013. godine imali 1.184 nezaposlena lica, dok je taj broj 2022. godine porastao na 5.594 nezaposlena lica. Slijede Berane i Petnjica koji su zajedno 2013. godine imali 2.135 nezaposlena lica, dok je taj broj u ovim opštinama povećan ukupno za 3.937, tako da je u Beranama u 2022. godini bilo 4.932 nezaposlenih lica, dok je u Petnjici imalo 1.140 nezaposlenih lica. Plav je 2013. godine zajedno sa sadašnjom opštinom Gusinje imao 502 nezaposlena lica, dok 2022. godine opština Plav ima 2.187, a sadašnja samostalna opština Gusinje 757 nezaposlenih lica. Na petom mjestu je Bijelo Polje sa 761 više nezaposlenih lica više nego prije deset godina.

Jedina opština na sjeveru Crne Gore u kojoj se smanjio broj nezaposlenih lica za 147, po ovim podacima, je Žabljak.

Berane je, čini se, eklatantan primjer u negativnom i zabrinjavajućem smislu ove statistike. Svaki šesti stanovnika Berana je nezaposlen, što je posljedica katastrofalne tranzicije i zatvaranja skoro svih velikih privrednih kolektiva u ovom gradu. Prema podacima Zavoda za zapošljavanje Crne Gore zaključno sa decembrom prošle godine, na Birou rada u Beranama nalazilo se 4.248 lica, ili oko 11 odsto od ukupnog broja nezaposlenih u Crnoj Gori, (38.161 lice). Kao poseban problem ističe se podatak da u Beranama ima izrazito veliki broj nezaposlenih sa fakultetskim diplomama.

Podaci, takođe, govore da je u Beranama više nezaposlenih, nego radno angažovanih lica, uz podsjećanje da broj penzionera i socijalno ugroženih premašuje cifru od 6.000. Predsjednik opštine Berane Vuko Todorović izjavio je nedavno da je nezaposlenost jedan od gorućih problema koji nije lako riješiti. “Uzroke ovakvog stanja treba tražiti u izraženim regionalnim razlikama u Crnoj Gori, jer je više nego očigledno da sjeverni region po svim parametrima zaostaje za centralnim i južnim. Takođe, ovakvom stanju su kumovale i pogubne privatizacije u našem gradu, zahvaljujući kojima su skoro svi privredni subjekti zatvoreni. Zatvaranjem fabrika ljudi su se preselili na biro rada i zato, između ostalog, imamo ovako zabrinjavajući situaciju”, kaže Todorović.

Aktuelni predsjednik opštine Berane smatra da bi država morala aktivno da se uključi u rješavanje ovog problema. “Bez pomoći države mi se ne možemo sami kao lokalna samouprava suočiti sa problemom velikog odliva stanovništva, što je pokazao poslednji popis, kao i ovakvom nezaposlenošću. Bez hitnih mjera sa državnog nivoa, ovakvi trendovi se neće zaustaviti, ni kada se radi o migracijama i odlivu stanovništva, ni kada je riječ o katastrofalnom stanju u pogledu broja nezaposlenih.”

Da se Crna Gora suočava sa drastičnim regionalnim razlikama ukazuje i podatak da trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27 stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, broje nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih.

Monitor  je pisao i o tome da od skoro 3,5 hiljada penzionera u Beranama koji su članovi jednog od dva udruženja penzionera, njih čak dvije hiljade i devedeset je sa najnižom penzijom, što dodatno usložnjava socijalnu situaciju u ovom gradu i iziskuje hitne državne mjere.

Tek iz današnje vizure vidljivo je u kojoj mjeri su politički bili motivisani projekti poput onog “Posao za vas”, kada je 2008. godine  u ovom gradu podijeljen veliki broj kredita za samozapošljavanje i pokretanje biznis projekata. Tada je obećavano da će Crna Gora postati veliko gradilište i da će uvoziti radnu snagu. Koliko  je situacija u ovom sjevernom gradu uprkos takvim projektima i porukama gora nego u to vrijeme, govori i podatak da je broj nezaposlenih za poslednjih deceniju i po porastao za čak dvije hiljade. Da broj stanovnika u beranskoj opštini opada, a broj nezaposlenih raste govori i činjenica da je 2007. godine Berane imalo oko 36.000 stanovnika, od čega je 2.135 bilo nezaposlenih.

“Nakon ove analize i ovolikog povećanog broja nezaposlenih u opštinama na sjeveru Crne Gore postavlja se pitanje, zašta su utrošeni milioni eura, koji su dati za zapošljavanje građana na i smanjivanje broja nezaposlenih lica”, kaže za Monitor direktor NVO “Euromost” Almer Mekić.

On smatra da se taj novac trošio nenamjenski. “To je razlog da smo zatražili od Vlade Crne Gore da konačno stane na kraj zloupotrebama kroz razne programe zapošljavanja, jer se  kroz zvanične podatke vidi da je taj novac išao negdje drugo i da ni jedan projekat nije bio održiv, niti je ima bilo kakvih rezultata”, dodaje Mekić. “Prioritet svih prioriteta ako želimo da zaustavimo migraciju stanovništva na sjeveru Crne Gore mora biti zapošljavanje i otvaranje radnih mjesta, ali ne na ovakav način kakav je do sada bio.”

                       Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo