Povežite se sa nama

DRUŠTVO

PROTESTI PROTIV BETONIRANJA OBALE PAŠTROVIĆA: Mještani brane Skočiđevojku

Objavljeno prije

na

Turistički kompleks Skočiđevojka iza čije gradnje stoji kapital nepoznatih vlasnika sakriven iza ofšor firme registrovane na Kipru, organizovane po šemi Pandora papira, još jedan je primjer kako se bezdušno, uz pomoć Vlade i Opštine Budva, sumnjivim kapitalom betoniraju i uništavaju atraktivni predjeli budvanske rivijere

 

U subotu, 5. marta, mještani Reževića i Petrovca održali su protestno okupljanje na prostoru Rta Skočiđevojka, kako bi iskazali svoje nezadovoljstvo najavljenom gradnjom hotelsko-apartmanskog kompleksa neprihvatljivih razmjera na toj lokaciji. Na površini od 6,6 hektara planirana je gradnja objekata razne namjene, hotela, apartmanskog kompleksa i vila ukupne bruto izgrađene površine koja premašuje 100.000 kvadrata. Prema projektima na koje je saglasnost dao Glavni državni arhitekta Mirko Žižić, zgrade hotela postavljene na litici prema moru dostižu i do 15 spratova.

Turistički kompleks Skočiđevojka iza čije gradnje stoji kapital nepoznatih vlasnika sakriven iza ofšor firme registrovane na Kipru, organizovane po šemi Pandora papira, još jedan je primjer kako se bezdušno, uz pomoć Vlade i Opštine Budva, sumnjivim kapitalom betoniraju i uništavaju atraktivni predjeli budvanske rivijere.

Riječ je o izuzetno vrijednoj lokaciji koja se pruža grebenom pored morske obale, obraslom makijom, sa nekoliko manjih starijih objekata. Parcela Skočiđevojka, koja je dobila ime po mitu o nesretnoj ljubavi zbog koje se mlada djevojka bacila sa stijena u more, ima burnu istoriju vlasništva, koje se od 1949. mijenjalo sve do danas. U pitanju je prostor bivše vojne baze vojske FNRJ, za čije je potrebe zemljište oduzeto od vlasnika, koji tvrde, bez ikakve nadoknade.

Uoči raspada zajedničke države SCG, Ministarstvo odbrane zajedničke države, preko Fonda za reformu sistema odbrane, 2005. godine putem javnog tendera prodaje vojni kompleks površine 66.000 kvadrata po cijeni od 2,3 miliona eura. Ili za 34 eura po kvadratnom metru. Saglasnost na ovu kontroverznu prodaju dala je Vlada Crne Gore.

Kupci su bile kompanije Opora i Spartak iz Kotora, iza kojih su stajali ruski državljani. Dvije godine kasnije, u avgustu 2007, ruski vlasnici prodaju kompaniju Spartak kiparskoj kompaniji Caldero trading LTD, koja je u vlasništvu biznismena Zorana Ćoća Bećirovića, za 14,2 miliona eura.

Međutim, samo sedam dana kasnije, Bećirović realizuje preprodaju stoljeća. Istu parcelu firma Caldero prodaje kompaniji Montenegro real estate investment company sa Britanskih Djevičanskih Ostrva, za nevjerovatnih 41,7 miliona eura. Izvršni direktor ove firme bio je palestinski biznismen Mohamed Rašid, a njen zastupnik advokatica Ana Kolarević.

Ni Rašidu nije bilo suđeno da gradi u Reževićima. Ostaje dužan više miliona eura banci Hipo Alpe Adria koja na ime kreditnog duga plijeni zemljište bišeg vojnog kompleksa. Krajem 2014. prodaje ga austrijskoj Meinl banci za 7,2 miliona eura.

Pet godina kasnije Meinl banka gubi licencu nakon što je otkriveno da je učestvovala u raznim malverzacijama u istočnoevropskim zemljama. Parcela Skočiđevojka krajem 2020. konačno prelazi u ruke kiparske kompanije K.D.P.Promotion and Investments Limited čiji su vlasnici sakriveni iza mreže ofšor firmi.

Firma je registrovana u Nikoziji u maju 2017. godine. Prema podacima, koji su dostupni, pokazuje se da su direktori ove firme istovremeno i direktori u desetinama i stotinama drugih firmi. Isto je i sa korporativnim upravnikom, firmom Serveu (Sekretarial) Limited na koju je stvarni vlasnik prenio pravo upravljanja, koji taj posao radi za još 216 sličnih firmi na Kipru i za jednu u Panami, navodi se u tekstu objavljenom u Vijestima. Nikoga ne bi iznenadilo otkriće da iza ove kiparske firme stoje pojedini crnogorski tajkuni i novobogataši.

Nakon prodaje vojnog kompleksa, Opština Budva 2009. usvaja Urbanistički projekat „Turističko naselje Skočiđevojka”, kojim su ispoštovane potrebe poznatog investitora,  dok su interesi mještana na parcelama u zahvatu plana zanemareni. „UPTN Skočiđevojka” obuhvata prostor od 20 hektara, ali je glavnina zgrada koncentrisana na dvije parcele bivše vojne baze, UP1 I UP 2, površine 6,6 hektara.

Tadašnji predsjednik MZ Reževići Dragan Vuković ukazivao je na niz nezakonitih radnji koje su pratile donošenje ovog plana. Uprkos nezadovoljstvu građana, većinom glasova odbornika koalicije DPS-SDP u budvanskom parlamentu, predlog „UPTN Skočiđevojka” je usvojen.

Međutim, tada su izostali protesti mještana sa zahtjevima za poništenje plana kojim se vidno narušava poznati pejzaž tog dijela budvanske rivijere, napadnut soliterima i blokovima zgrada poput betonskih zidova prema moru.

Trinaest godina kasnije, kada su projekti turističkog kompleksa izrađeni na osnovu usvojenog Urbanističkog projekta blizu realizacije, mještani su odlučili da se bore da do toga ne dođe. Makar ne u formi koju je odobrio Glavni državni arhitekta Žižić.

Idejno urbanističko-arhitektonsko rješenje kompleksa Skočiđevojka, koje je po narudžbi kiparske firme uradio Arhitektonski studio AIM iz Podgorice, dobilo je potrebnu saglasnost Žižića.

Na parceli UP1, površine oko 49.000 kvadrata, dozvoljena je gradnja hotela, zatim apart hotela sa depadansima i niza vila ukupne izgrađene površine od 80.419 m2. Spratnost hotela je krajnje neobična i glasi: 7 suterena + prizemlje + 7 spratova, dok su vile ograničene na prizemlje i jedan sprat.

Divovska građevina od 15 spratova na samoj litici Rta Skočiđevojka dobila je saglasnost Glavnog državnog arhitekte.

Na drugoj parceli UP2, data je saglasnost za izgradnju apart hotela sa depadansima  ukupne površine od 28.280 m2. I opet soliter i spratnost Po+2S+P+8 za centralni objekat, uz depadanse do 7 spratova. Ukupno je odobreno 108.699 m2 na jednoj od najatraktivnijoj lokaciji u budvanskoj opštini.

„Ko god da je dao saglasnost na gradnju objekata na Skočiđevojci ili je lud, ili je uzeo pare, ili dobio posao”, kazao je na protestnom skupu Krsto Radović, predsjednik budvanske Skupštine.

„Na UP1 imamo objekat – zid dužine od 320 metara, visok 15 etaža, odnosno 45 metara, a na drugoj parceli objekat sa zidom dužine 160 metara i 14 etaža. Glavni državni arhitekta nije u skladu sa svojim, zakonom propisanim obavezama, analizirao i cijenio odnos novih objekata prema ambijentu i okolnim objektima”, istakla je na skupu arhitekta Tamara Goliš.

Mještani traže objašnjenje zašto je Glavni državni arhitekta prihvatio ponuđeni projekat kompleksa koji je dostavila kiparska kompanija, ako je smjernicama Prostornog plana Opštine i Urbanističkog projekta „TN Skočiđevojka” obavezno raspisivanje javnog međunarodnog konkursa za izradu idejnog urbanističko-arhitektonskog rješenja za prostor koji je definisan kao ekskluzivan.

U tekstu plana nižeg reda, UP „Turističko naselje Skočiđevojka”, obaveza raspisivanja međunarodnog konkursa relativizovana je definicijom: „Izuzetno, javni međunarodni konkurs se prema Odluci Opštine Budva i nadležnog organa Ministarstva ne sprovodi u slučaju angažovanja arhitekte, dobitnika Pritzkerove ili RIBA nagrade (Royal Institute of British Architects), uz preporuku da to bude arhitekta Zaha Hadid”.

Riječ je o prestižnim nagradama u arhitekturi, ali je i neobično da donosilac jednog planskog dokumenta određuje čak i ime arhitekte. Čuvena arhitektica Hadid, preminula je 2016. godine.

U rješenju o davanju saglasnosti glavni državni arhitekta Žižić pozvao se na Odluku Opštine i Ministarstva o odustajanju od međunarodnog konkursa, koja zapravo ne postoji. Predstavnici Mjesne zajednice Reževići zatražili su objašnjenje od predsjednika Opštine Marka Bata Carevića koji im je potvrdio da takvu odluku nije potpisao.

Investitor, kiparska kompanija K.D.P za izradu idejnog rješenja arhitekture angažovala je Arhitektonski biro OAB iz Barselone, u kojem je jedan od partnera arhitekta Carlos Ferrater. Glavni arhitekta Žižić navodi kako je time zadovoljen uslov angažovanja arhitekte sa prestižnom nagradom RIBA, Kraljevskog instituta britanskih arhitekata. Arhitekta Ferrater dobio je 2011. godine nagradu International Fellow-FRIBA. Žižić je naveo da je dostavljena potvrda izdata 23. aprila 2021. godine, da se ova nagrada smatra RIBA nagradom.

Međutim, idejni projekat kompleksa Skočiđevojka potpisuje arhitekta Borja Ferrater, jedan od partnera biroa iz Barselone, dok je stariji Ferrater, nosilac priznanja, angažovan kao konsultant. Glavni projektant i dalje je podgorički biro AIM i arhitekta Ivan Milošević.

Međunarodni konkurs za Skočiđevojku je izostao, ali je upitno pominjanje imena jednog uspješnog španskog arhitekte u dizajniranju industrijskih hotela na pjeni od mora.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

SVI UHAPŠENI POLICAJCI: Brojka samo raste

Objavljeno prije

na

Objavio:

Po nalogu Novovića i njegovih specijalnih tužilaca uhapšeno je više bivših čelnika crnogorskog sudstva, tužilaštva ali najviše osoba iz bezbjednosnog i policijskog sektora

 

 

“Nadam se da smo dosadašnjim radom makar malo promijenili percepciju da visoka korupcija prolazi nekaženjeno. Naša misija je da svaki slučaj procesuiramo, kako bi pokazali da niko nije iznad zakona“, rekao je nedavno glavni specijalni tužilac Vladimir Novović.

U prilog njegovim tvrdnjama idu i brojne akcije koje su pripadnici Specijalnog policijskog odjeljenja izvodili od marta 2022.godine kada je imenovan.  Spisak osoba uhapšenih tokom tih akcija je trocifren.

Po nalogu Novovića i njegovih specijalnih tužilaca uhapšeno je više bivših čelnika crnogorskog sudstva, tužilaštva ali najviše osoba iz bezbjednosnog i policijskog sektora.

Prošle sedmice uhapšen je Ilija Vasović, bivši šef kriminalistike u Baru, a nakon što je portal Libertass press objavio prepisku između njega i optuženog šefa kriminalne organizacije koja se bavila švercom cigareta, Aleksandra Mrkića.  Vasoviću tužilaštvo na teret stavlja krivično djelo – stvaranje kriminalne organizacije i produženo krivično djelo zloupotreba službenog položaja.

Poslije hapšenja bivše predsjednice Vrhovnog suda Vesne Medenice i predsjednika Privrednog suda Blaža Jovanića prvi na spisku za hapšenje iz bezbjednosnog sektora našao se bivši službenik Agencije za nacionalnu bezbjednost Petar Lazović.

U julu 2022.godine dobio je poziv da se javi službenicima Specijalnog policijskog odjeljenja, što je i uradio i od tada se nalazi u pritvoru. Lazović je u spisima Europola označen kao pripadnik kriminalnog Kavačkog klana, koji se dovodi u vezu sa međunarodnim švercom kokaina. SDT Lazovića sumnjiči za pripadnost kriminalnoj organizaciji, šverc droge, oružja i zloupotrebu položaja.  I pored brojnih optužbi na njegov račun, u podgoričkom Višem sudu mu ni nakon dvije godine nije počelo suđenje niti u jednom slučaju.

Prema spisima Europola i bivši policijski službenik Ljubo Milović je bio dio narko-kartela “kavačkog klana” pod vođstvom Radoja Zvicera. Za njim se bezuspješno traga od jula 2022.godine zbog sumnje da je počinio više teških krivičnih djela – stvaranje kriminalne organizacije, zloupotreba službenog položaja, šverc droge, krijumčarenje cigareta i pa čak i da je dio kriminalne grupe koja je ubila srpskog državljanina Milana Lepoju. 

U međuvremenu i srpsko tužilaštvo formiralo je predmet protiv Milovića. Tako se pred Specijalnim sudom u Beogradu sudi devetočlanoj grupi koju je organizovao, prema njihovim dokazima, odbjegli Milović. U grupi su i pripadnici MUP-a i BIA, optuženi da su krijumčarili velike količine kokaina prekookeanskim brodovima iz Južne Amerike u zemlje Evropske unije.

Godinu nakon što je izabran, Novović izdaje nalog za hapšenje više policijskih službenika ali i za hapšenje Dejana Kneževića tadašnjeg pomoćnika direktora Uprave policije za borbu protiv organizovanog kriminala.  Specijalno tužilaštvo ga tereti za stvaranje kriminalne organizacije i odavanje službene tajne pripadnicima Kavačkog klana. Nakon hapšenja, a kasnije i pred sudom tokom kontrole optužnice Knežević je negirao optužbe.

Nakon višemjesečnog pritvora Knežević je pušten da se brani sa slobode, a osnovanosti o validnosti tvrdnji Specijalnog tužilaštva, nakon što je vraćena prva optužnica i dostavljanje dopunjene verzije, Viši sud tek treba da odlučuje. Na istom tužiočevom spisku našlo se još desetak tada aktivnih i bivših službenika policije koji se terete za niz krivičnih djela među kojima i da su organizovali šverc kokaina iz Ekvadora do država Evropske unije i Turske, novac stečen od kokaina transportovali u Srbiju i Crnu Goru, nabavljali veće količine oružja i eksplozivnih materija…

Spisak osumnjičenih uniformisanih lica njihovim hapšenjem se nije iscrpio. Kada je to malo ko i očekivao lisice su ponovo škljocnule i to 24.jula prošle godine. Tada su stavljene Veselinu Veljoviću, jednom od ključnih ljudi u sektoru bezbjednosti u posljednje tri decenije. Veljovića je 2005. Vlada Mila Đukanovića imenovala na čelo crnogorske policije.

Mjesto šefa policije krajem 2011. godine zamijenio je mjestom savjetnika za bezbjednost i odbranu predsjednika Crne Gore Filipa Vujanovića, a 2014. ga tadašnji premijer Đukanović postavlja za sekretara Vijeća za nacionalnu bezbjednost.  Na čelo crnogorske policije vraća se jula 2018.godine, u Vladi Duška Markovića. Na tom mjestu će ostati do decembra 2020. godine, kada je izabrana Vlada Zdravka Krivokapića.

Specijalno državno tužilaštvo u januaru je predalo optužnicu protiv 15 osoba, uključujući i Veljovića, koji se tereti da je zloupotrijebio službeni položaj u korist kriminalne organizacije, koju je formirao odbjegli Nikšićanin Aleksandar Mrkić.  Viši sud je u maju potvrdio optužnicu protiv Mrkićeve grupe i Veljovića, kojem je u nekoliko navrata produžavan pritvor. Veljović je pred tužilaštvom negirao optužbe.  Veljović se i dalje nalazi u pritvoru.

Nekoliko mjeseci nakon Veljovića, 18. Novembra, po nalogu Specijalnog državnog tužilaštva, uhapšen je još jedan bivši direktor crnogorske policije – Slavko Stojanović i to zbog sumnje da je zloupotrijebio službeni položaj u vezi sa švercom cigareta.  Krajem decembra prošle godine pušten je da se u daljem postupku brani sa slobode a nedavno je Viši sud potvrdio optužnicu koju je protiv Stojanovića podiglo Specijalno državno tužilaštvo. Tim aktom SDT tereti Stojanovića za krivična djela – zloupotreba službenog položaja i nedozvoljeno držanje oružja i eksplozivnih materija.

Sredinom aprila po nalogu Specijalnog državnog tužilaštva uhapšen je i bivši visoki policijski funkcioner Zoran Lazović. Istovremeno su lisice stavljene i njegovom prijatelju bivšem glavnom specijalnom tužiocu Milivoju Katniću.

Terete ih da su kao GST i pomoćnih direktora Uprave policije radili u korist mafijaškog kavačkog klana. SDT sumnjiči Lazovića da je aminovao otvaranje crnogorske granice za ulazak plaćenika te organizovane kriminalne grupe Veljka Belivuka i Marka Miljkovića.

Obojici se na teret stavlja da su teških optužbi spasili visokopozicioniranog člana kavačkog klana Duška Roganovića. Obojica se i dalje nalaze u pritvoru koji im zadnjim donijetim rješnjem može trajati do 14.jula ove godine.

 

Medojević se sa slobode brani od optužbi

Za razliku od akcija koje se izvode pod palicom Novovića, prethodne dvije godine nije bilo hapšenja aktuelnih i bivših policijskih službenika koji su pripadali i odrađivali poslove za drugi kotorski kriminalni klan – Škaljarce. Do takvih dokaza dolazilo se za vrijeme Katnićevog rukovođenja pa je tako samo nekoliko dana prije nego je Novović izabran za GST uhapšen policijski funkcioner Dalibor Medojević. Medojević je, odlukom Višeg suda u Podgorici, pušten iz pritvora 23. septembra uz obrazloženje da ne postoji opasnost od bjekstva. Isti sud je juče potvrdio optužnicu koju je protiv tog policajca podnio SDT zbog sumnje da je odavao policijske podatke škaljarskom kriminalnom klanu. Dalibor Medojević je u Sky komunikaciji sa kriminalcima koristio kodno ime Radonja. On je koristio isto kodno ime od 16. septembra 2019. godine do 8. marta 2021. godine. U dokumentu Europola piše da je on imao samo devet kontakata sa kojima je komunicirao preko Sky aplikacije, od kojih su tri broja nedavno ubijenog šefa kriminalnog klana Jovana Vukotića, jedan broj njegovog brata Igora Vukotića i jedan broj Igora Dedovića. Ostali, navodno, nijesu bili identifikovani. Medojević je sa Jovanom, u dokumentu Europola piše da je on kriminalcima prosleđivao osjetljive i povjerljive podatke, najavljene policijske akcije, podatke o krivičnim istragama, podatke iz policijske baze podataka, naredbe za hapšenja…

Svetlana ĐOKIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

Rudnika u Mojkovcu neće biti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kompanija Tara resources nije do 25. maja dostavila korigovanu Studiju izvodljivosti, pa se Vlada odlučila za raskid ugovora i naplatu bankarske garancije. Koncesionaru ostaje da se žali Privrednom sudu ili da pokrene arbitražu

 

Vlada će raskinuti ugovor za kompanijom Tara resources, o ekspolataciji rude u rudniku Brskovo kod Mojkovca, saopštio je ministar rudarstva i energetike Saša Mujović. Koncesionar nije u roku koji je istekao 25. maja dostavio Vladi korigovanu Studiju izvodljivosti čime su se stekli uslovi za jednostrani raskid ugovora i naplatu bankarske garancije.

Vlada je zadužila Mujovića da dostavi pisani otkaz koncesionaru, aktivira bankarsku garanciju (500.000 eura) i sprovede sve druge radnje u cilju zaštite prava države. ,,Problem sa kompanijom Tara Resources je bila njihova studija izvodljivosti, koja je u dva navrata dostavljena, ali se oba puta kosila sa zakonima Crne Gore. A znate da je riječ o krovnom dokumentu kojim investitor dokazuje da će rudnik funkcionisati po ekološkim standardima”, naglasio je Mujović.

Tara Resources može se žaliti Privrednom sudu, kao i pokrenuti arbitražu. ,,Na njima je kakva će biti odluka, ali mi smo spremni na sve scenarije i duboko utemeljeni u činjenicama da je pravda na našoj strani i uporedna sudska praksa”, dodao je Mujović.

Projekat otvaranja rudnika je vrijedan 150 miliona eura. Koncesionar je prošle godine saopštio da je uložio 30 miliona, te da od januara 2023. godine plaća koncesionu naknadu koja iznosi blizu 650 hiljada  eura. Nakon osnovnog ugovora iz 2010. godine Vlada je sa Tara Resources potpisala šest aneksa. Posljednjim, u julu 2021. godine, koncesionar je dobio dvije godine da pribavi urbanističko-tehničke uslove. Tumačenja oko toga da li su se stekli razlozi za raskid ugovora, rješila je Međuresorna komisija koja je predložila Vladi da se ugovor raskine.

Premijer Milojko Spajić zatražio je da se pribavi dodatno pravno stručno mišljenje kako bi se otklonio finansijski rizik za državu. Angažovana je advokatska kuća Harrisons. Ministar Saša Mujović je na konferenciji za novinare 21. marta objasnio kako je dobijeno pravno tumačenje da bi jednostranim raskidom ugovora, kakav je bio prijedlog komisije, došli na klizav teren, a postojala bi mogućnost da Tara Resources pokrene međunarodnu arbitražu i ugrozili bi interese Crne Gore. Zato je koncesionaru određen rok 25. maj, da dostavi korigovanu dokumentaciju.

,,Ovo je pobjeda znanja nad neznanjem, istine nad obmanom, dobrom nad lošom namjerom, opštim dobrom nad interesom malog broja osoba”, saopštili su iz Građanske inicijative Zdravi Mojkovac.“Lokalna zajednica je pokazala ogromnu snagu i izrazito visoku svijest. Nisu nasjeli na priče ‘o zlatnim brdima i dolinama’ koje su plasirali kompanija i njihovi pomagači, kako iz prethodne tako i sadašnje vlasti.“ Oni su pozvali obrađivače nacrta prostornog plana Crne Gore do 2030. godine da uklone iz tog dokumenta sve što je vezano za rudarske aktivnosti na Brskovu.

P. NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SUDSKA PRAKSA IZMEĐU NAVIKA I PRAVA: Klin, ploča i pritvor

Objavljeno prije

na

Objavio:

Osumnjičeni i optuženi u pritvoru, neki i godinama, čekaju da se domaća pravila o određivanju i produženju pritvora usaglase sa preporukama Evropskog suda. Odgovornima se ne žuri pošto njihove greške, po pravilu, plaća neko drugi

 

Ustavni sud Crne Gore je adresa na koju nezadovoljne stranke traže pravni lijek kada smatraju da im je nanijeta nepravda. No o njihovim odlukama i mišljenju, svjedoci smo, u javnosti se govori zavisno od slučaja i toga da li i kome odgovara ono što su oni utvrdili. I ne samo u javnosti. Podjednaka selektivnost, da pročitaju i usvoje mišljenje sudija Ustavnog suda, prisutna je i kod sudija Višeg suda. Opet zavisno od slučaja do slučaja. To je najuočljivije kada se govori o pritvorskim predmetima u kojima sudije Ustavnog i Višeg suda, u većini slučajeva, imaju različita mišljenja. Od kojih ne odustaju.

Tako postoje već tri žalbe koje su na rješenje o pritvoru pisali advokati bivšeg specijalnog tužioca Saše Čađenovića, a koje su sudije Ustavnog suda usvojile. Te odluke, izgleda, ne zanimaju sutkinju specijalnog odjeljenja Višeg suda Nadu Rabrenović. Baš kao što je ne dotiču ni one koje su sudije Ustavnog suda usvojile u slučaju Miloša Medenice, sina bivše predsjednice Vrhovnog suda Vesne Medenice. U njegovom slučaju i sudije Apelacionog suda su, prilikom donošenja odluke o ukidanju rješenja kojim mu se produžava pritvor, ukazale na odluku Ustavnog suda, ali ni to nije uticalo na odluku sutkinje Rabrenović.

Tako je Medenica u pritvoru više od dvije godine, kao jedini član kriminalne grupe, koju je, prema tvrdnjama Specijalnog tužilaštva, lično formirao. A suđenje nije odmaklo dalje od početka, tačnije ni do danas nijesu saslušani svi optuženi. Tako se pritvori, saglasni su brojni pravnici, pretvaraju u kaznu.

To smatra i advokatica Andrijana Razić. Ona kaže kako je u Crnoj Gori pritvor – suprotno zakonu, Ustavu, međunarodnim standardima – postao pravilo, a ne strogi izuzetak, kako bi trebalo i moralo da bude.„Postala je, nažalost, uobičajena praksa da se onoga momenta kad se odredi pritvor bilo kojem uhapšenom ili osumnjičenom licu, već podrazumijeva provizorno osuđujuća presuda, da bi se pokrilo trajanje tog pritvora. To je zastrašujuća praksa koju primjenjuju sudovi odavno“, smatra Razić.

Bivša zastupnica Crne Gore pred Evropskim sudom Valentina Pavličić ukazuje da je neophodno da postoji kvalitetniji dijalog između Ustavnog sudstva i redovnog sudstva. Taj  dijalog ne postoji. „Imamo situaciju da Ustavni sud utvrđuje povrede ljudskih prava, a da se one na identičan način ne verifukuju kod redovnog sudstva. Uvijek kažem da je bolje da se učimo na tuđim greškama i vidimo kako je praksa u regionu ili uopšte regulisala ta pitanja, a da izbjegnemo greške koja će država sjutra morati da ispravlja ili plaća. Međutim, to je nemoguće uraditi dok se ne utvrdi individualna profesionalna odgovornost“, kazala je ona.

Pavličić je pojasnila da se individualna profesionalna odgovornost ne odnosi na izraženo mišljenje sudija u njihovoj odluci. “Ali, ako Ustavni sud kao zadnja brana i zadnji branik prava na nacionalnom nivou, primijeni određene međunarodne standarde ono što je najmanje očekivati ja da se njegovim primjerom povode i ostali sudovi. Tim prije što nemam dilemu da ti predmeti neće, u konačnom, doći pred Evropski sud“, kaže Pavličić. Zato ne krije čuđenje što krivično odjeljenje Vrhovnog suda ne zasjeda i razmatra šta je to Ustavni sud vodilo u pogledu ukidnih razloga odluka o produženju pritvora. I da, ako imaju različite stavove po tim pitanjima, ukrste argumente.

Kada je riječ o dugom trajanju pritvora Pavličić dodaje da nije dobro za Crnu Goru i njen pravosudni sistem da postoji, kako ocjenjuje, ozbiljan zaostatak u rješavanju te vrste predmeta. „Kao neko ko je bio i predsjednik tog odjeljenja, prema onome što ja znam, nema te države koja će moći u realnom periodu da presudi 170 predmeta organizovanog kriminala. I dobijamo sporu pravdu. Onda neko bude tri godine u pritvoru i nakon toga mora biti pušten jer država nije u stanju da izvrši svoje obeveze  i obezbijedi pravo na pravično suđenje u razumnim rokovima, Prema nekim pokazateljima, nama su rokovi po 196 dana trajanja postupaka“, dodaje ona.

Pavličić ukazuje da je neophodno da rukovodioci redovne pravne vlasti i Ustavnog  suda zauzmu jedinstvene stavove. “U nekim predmetima već tri puta se ukidaju redovne odluke sudova. To će biti problematizovano od strane Evropskog suda jer će reći da mi ne poštujemo naš pravni sistem. Čak je Apelacioni sud ukazao Višem na odluku Ustavnog suda i ukinuo neka rješenja o pritvoru vraćajući ih Višem sudu na ponovno odlučivanje. I Viši sud je donio istu odluku. To je taj ping- pong postupak koji je prisutan apsolutno u svim procesima u Crnoj Gori – i krivičnim i parničnim. I to će nam se vratiti kao bumerang. Zato sam, i kao zastupnik pred Evropskim sudom, zagovarala potrebu da se ona sredstva koja se odlivaju iz budžeta na tu vrstu odšteta isplaćuju iz budžeta onih institucija gdje je napravljena ta povreda.”

Pavličić smatra da bi tek tada sudovi vodili računa kada se ukine rješenje Ustavnog suda da to obrazloženje ne bude copy paste već da se dobro razmotri i argumentuje. “Sudovi po tom pitanju moraju biti na visini zadatka. Oni sada to, nažalost, nisu i tu treba uraditi dosta toga kako bi se stanje popravilo”.

Pavličić smatra da koliko god pričali o vetingu, kojem se ne protivi, postavlja se pitanje ko da ga sprovede. “Parlament? Pa to neće prihvatiti nijedan naš međunarodni partner. To jedino mogu biti nezavisne komisija od strane međunarodnih eksperata. I  da se prvo vetinguju tijela koja biraju tužioce i sudije, a ne da tamo sjede lica iz reda uglednih pravnika koji su najmanje ugledni u tom smislu stručnosti ali su predstavnici određenih političih grupacija. I da po tom kriterijumu biraju kandidate…”,  zaključuje ona.

Direktorica Direktorata ljudskih i manjinskih prava, Mirjana Pajković, ukazala je nedavno da se dešava da odluke o lišenju slobode budu zakonite u smislu nacionalnog zakonodavstva, a da sa stanovišta Konvencije budu prilično proizvoljne ili protivne.

„U praksi se nailazi na krovne primjere kršenja zakonitosti odluke o lišenju slobode kao što su samo formalno pokrivenost nacionalnim zakonom, korišćenje stereotipnih formulacija uz odsustvo relevantnih dokaza o odluci za lišenje slobode, nepreispitivanje blažih mjera, ali i nepoštovanje zakonskih rokova o produženju pritvora i nepoštovanje odluke Ustavnog suda“, rekla je Pajković.

Prema njenim riječima, praksa Evropskog suda za ljudska prava daje jasne smjernice ukazujući da postojanje osnova sumnje kao uslova za određenje pritvora, protokom vremena, ne može biti dovoljan razlog da se pritvor produži. „Razlozi da se produži pritvor moraju biti relevantni, dovoljni i moraju biti sadržani u odluci o pritvoru. Odsustvo takvih razloga u obrazloženju odluke nije rijedak primjer u nacionalnim pravnim sistemima. Zbog toga je potrebno navesti šta se u praksi Evropskog suda smatra relevantnim i dovoljnim razlozima“, navela je Pajković.

Osumnjičeni i optuženi u pritvoru, neki i godinama, čekaju da se domaća pravila o određivanju i produženju pritvora standardizuju sa preporukama Evropskog suda. Odgovornima se ne žuri pošto njihove greške, po pravilu, plaća neko drugi.

Svetlana ĐOKIĆ   

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo