Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Strašne godine

Objavljeno prije

na

Nevjerovatno je zaista da opština sa tako bogatim resursima i takvom privrednom strukturom kakvu je Ulcinj imao do 1990. (turizam, Solana, poljoprivreda, građevinarstvo, zanatstvo) za samo 20 godina postane jedina nerazvijena opština na Crnogorskom primorju i jedini grad koji bilježi pad broja stanovnika. Tragičnom stanju u svojoj opštini su dobrano kumovali i sami Ulcinjani, ali najveća odgovornost što je taj grad i zvanično postao nerazvijen svakako leži na centralnoj vlasti. Jer, lokalna samouprava, koju takođe drži Đukanovićeva DPS u koaliciji sa svojim vjernim saveznikom Demokratskom unijom Albanaca Ferhata Dinoše, ima mala ovlašćenja, a sva značajnija preduzeća su pod kontrolom crnogorske Vlade ili njoj bliskih tajkuna. Sve do 1997. godine ona se čak i hvalila da na zahtjev svojih partijskih kolega u Ulcinju – nije ništa investirala. KRPICE I PARE: Prvo što je nakon raskola u DPS-u napravljeno bilo je završetak radova na Domu kulture. ,,Dajte Ulcinjanima zgradu da igraju i krpice da njima mašu, a vlast i novac u Podgoricu ili u Budvu, svejedno je”, komentarisali su neki stanovnici najjužnije opštine. I zaista: dok su Ulcinjani igrali i romantičarski mahali nacionalnim zastavama opština je izgubila sve nadležnosti kojima bi planirala i usmjeravala svoj razvoj. Najsnažniji udar izvršen je preko Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom, institucije koja upravlja sa čak 13 odsto najkvalitetnije teritorije u toj opštini! Iako se u Ulcinju nalazi čak 56,3 odsto ukupnog prostora kojim gazduje Morsko dobro, sjedište te institucije se ne nalazi u tom gradu, već u Budvi. Niko tačno ne zna koliko je novaca za ovih 19 godina Morsko dobro prihodovalo iz Ulcinja. Investiralo je tek mrvice! Samo u posljednja četiri mjeseca pola miliona eura je naplaćeno od kućica na Bojani. Jer, Morskom dobru u Ulcinju pripada ne samo kopno udaljeno na stotine metara od mora, već i rijeka Bojana i čitav Valdanos! Ulcinj je zbog svega toga, od primorske postao kontinentalna opština! Istovremeno Morsko dobro nije u stanju da okonča ni radove na izgradnji jedne obične lučice podno Starog grada, kakvu ima svaka poznatija familija u Boki. Najavljuje se da će, ne zna se više koja faza, ponovo krenuti u septembru, a ,,srce grada” je nefunkcionalnošću tog objekta dodatno degradirano. Usput je trajno uništena divna plaža Kacema.

SREZ BARSKI: Ako se zna da u proteklom periodu opštinska vlast, na čelu sa gradonačelnikom Gzimom Hajdinagom, nije usvajala neophodne detaljne urbanističke planove, da je divlja privatizacija uglavnom služila za zauzimanje atraktivnih lokacija i pranje novca, onda se ne treba čuditi što je lane ulcinjski budžet realizovan sa skromnih 5,8 miliona eura ili gotovo tri puta manje nego u susjednom Baru!? Kada smo već kod Bara, u Prostornom planu Crne Gore Ulcinju je tek nakon političkog pritiska od ,,opštine sa lokalnim značajem” dat ,,značaj regionalnog centra uz Bar”, što praktično znači da je Ulcinj, kao prije devet decenija, potpao pod ,,srez barski”. To je još jedan dokaz sistematskog marginalizovanja ovog grada od strane Đukanovićeve administracije, grada koji bi, navodno, trebao da bude turistički centar Crne Gore.

Na desetine ozbiljnih investitora je u vrijeme ekonomskog buma oćerano iz Ulcinja ne samo zbog nedostatka planova i nesnalaženja nekompetentne opštinske vlasti, već i zbog činjenja ili nečinjenja centralnih vlasti. Možda su najinteresantnije epizode oko želje moćne turske kompanije Gintaš da gradi turistički kompleks na Adi, jedne velike evropske turističke agencije da zakupi hotel Otrant (čija je prodaja školski primjer organizovanog kriminala) i dugogodišnjih nastojanja austrijske kompanije Špringer da kupi hotel Galeb, koji je ipak prodat drugome i potom sravnjen sa zemljom. A Galeb je, uz hotele Jadran i Republiku, bio izgrađen još prije Drugog svjetskog rata. Sada nijedan od tih simbola grada više ne postoji!

Dakle, vrata Ulcinja su praktično bila zatvorena za dobre i ozbiljne investitore, a njegovi resursi su ,,transparentno” postajali vlasništvo domaćih i stranih tajkuna i of-šor kompanija, koji su hotele i preduzeća vodili u stečaj, zakatančili ih ili jednostavno srušili. Zato je danas u Ulcinju zapošljeno dva puta manje ljudi nego prije četvrt vijeka, a stalno najavljivani investicioni talas nikako da krene.

OBEĆANJA I NADA: Teško je sjetiti se svih iznevjerenih obećanja o basnoslovnim ulaganjima. Dovoljno je samo podsjetiti se onih Arapa iz Abu Dabija, kojima je “nebo bila granica” i koji, zagledani u nebeske visine, nijesu znali ni ime zemlje u koju su došli, a kamoli grada.

Na obećanjima nikada nijesu bili škrti ni Đukanovićevi ministri. Tako je, na primjer, u oktobru 2009. godine, Branimir Gvozdenović najavljivao da će samo na lokaciji Pristan-Stari grad biti investirano oko 50 miliona eura!? On je rekao da bi na prostoru hotela Jadran trebalo da bude formiran turistički kompleks visoke kategorije sa svim pratećim sadržajima sa četiri zvjezdice i ukupno 250 ležajeva, a u hotelu Holegro sto ležaja. Ulcinjani su se tome obradovali, iako su se obećanja Gvozdenovića veoma rijetko ispunjavala. Ako se izgrade ti hoteli i lučica biće to, kazali su u Grupi NVO i nezavisnih intelektualaca, konačno nekoliko dobrih stvari u ovom zapuštenom gradu, znak da se nešto kvalitativno pomjera naprijed, a istovremeno vraćaju neki obrisi Ulcinju kao mediteranskom gradu. To bi mogao biti, računali su, podsticaj i za gradnju Galeba, rekonstrukciju Mediterana i Albatrosa, čime bi uži dio grada oživio, a turistička sezona bi se produžila.

Još više su se u januaru ove godine obradovali najavama novog ministra održivog razvoja i turizma Predraga Sekulića da će se obaviti revizija svih kupoprodajnih ugovora. Jer, samo obnovom nekadašnjih hotela Ulcinj bi dobio oko tri hiljade kvalitetnih hotelskih ležajeva, što bi ga ponovo vratilo u evropske turističke tokove. Ekspert njemačke fondacije Euronatur Martin Šnajder-Jakobi smatra da u Ulcinju prije svega treba obnoviti sve stare hotele i izgraditi manje kapacitete na Adi. ,,Svi stari hoteli su obnovljeni u Dubrovniku, ali i u cijeloj Hrvatskoj. To treba učiniti i u Ulcinju, jer su oni izgrađeni na dobrim lokacijama”, kaže on i dodaje da bi kreatori turističke politike trebalo prvenstveno da razmišljaju kako sezonu produžiti na šest mjeseci. ,,To je moguće ostvariti ako se napravi optimalan balans između kvaliteta i kvantiteta gostiju”, uvjeren je Šnajder-Jakobi.

Dakle, nakon 20 godina sistematskog propadanja i čerečenja, pred Ulcinjem koji je, ipak, očuvao ključne resurse, otvara se nova šansa. Hoće li imati ko da je iskoristi? ,,Ima svitanja koja još svanula nijesu”, pjevao je Ivan Cankar.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo