Povežite se sa nama

OKO NAS

ULCINJSKI STARI GRAD VLADA KANDIDOVALA ZA UNESKO: Zanosna urbana posuda

Objavljeno prije

na

„Ovo je veliki trenutak za nas. Preko dvije decenije govorimo o potrebi da naš Stari grad, jedna od najstarijih i najbolje očuvanih urbanih aglomeracija na obalama Jadrana, bude na listi UNESKO-a”, kaže predsjednik Društva prijatelja i poštovalaca Starog grada Kaljaja Ismet Karamanaga.

I u lokalnoj upravi su veoma zadovoljni što je Vlada odlučila da nominuje Stari grad u Ulcinju za upis na listu svjetske kulturne baštine kao venecijansku odbrambenu tvrđavu iz 15. i 16. vijeka.

„Mletački period je trajao 150 godina, jedan je od značajnih slojeva u 2,5 milenijuma dugom trajanju Ulcinja. Iz tog perioda imamo niz prekrasnih građevina u Starom gradu”, kaže predsjednik Opštine Ulcinj Fatmir Đeka. „Ovaj prostor ima sve predispozicije da ga UNESKO stavi na listu zaštićenih kulturnih cjelina.”

Da je to neophodno, uvjeren je i poznati arhitekta Benžamin Muton iz Pariza, grada u kojem je sjedište te međunarodne organizacije. On je ustvrdio da je Stari grad u Ulcinju dio okvira koji je važan na evropskom nivou, jer kulturne vrijednosti tog grada imaju univerzalni značaj.

Samo kroz eksponate arheološke, etnografske i umjetničke zbirke ulcinjskog Muzeja, može se pratiti život ovog grada osnovanog prije 25 stoljeća. Još su vidljivi slojevi velikih kultura i civilizacija koje su ostavile trag u ovoj zanosnoj urbanoj posudi. Da se ne govori o čitavoj biblioteci koja je o tome napisana, te o znamenitim ličnostima koje su tu živjele.

Ta posuda je decenijama razbijana. Predsjednica Fondacije za spomenike i lokalitete Crne Gore ELArt dr Igbala Šabović-Kerović, ukazuje da je došlo do teške devastacije tog spomenika kulture prve kategorije. ,,U tom pravcu se naročito ističu započeti radovi hotela u bedemima Starog grada, koji prema lokaciji i naglašenim gabaritima ulazi u kontekst ozbiljne, moguće nepovratne devastacije ove istorijske urbanističko-arhitektonske cjeline”.

Gradonačelnik Đeka tvrdi da su lekcije konačno naučene. Zato je, napominje, ovih mjeseci u toku velika gradnja u Starom gradu.

Karamanaga, koji je rođen i živi u tvrđavi, kaže da ne pamti da se toliko gradilo i da je riječ o prekretnici. „Renoviraju se stare kuće i grade novi objekti na temeljima starijih, porušenih još u zemljotresu 1979. Prlikom gradnje u većini slučajeva poštuju se norme i propisi koje propisuje Republički zavod, odnosno Uprava za očuvanje spomenika i spomeničnog blaga naše države”. Kramanaga se nada da će gradnja, revitalizacija i restauracija privatnih objekata podstaći i državne i opštinske organe da više ulažu u infrastrukturu, odnosno da se sredstva namijenjena budžetom za Stari grad, za njega i upotrijebe.

On ukazuje na zastarjelu infrastrukturu, vodovod i kanalizaciju, javnu rasvjetu, nepodesnu kaldrmu rađenu od kamena sa porušenih kuća i mnogo toga što traži valorizacija ove urbane sredine. Podsjeća da su studije pokazale da euro uložen u kulturnu baštinu vraća sedam do devet eura.

Eksperti navode da bi upis u Listu svjetske baštine UNESKO-a podrazumijevao obavezu da se u obnovi Starog grada primijene međunarodna načela zaštite graditeljske baštine te da bi to bio značajan impuls za turizam.

Prošla sezona je nagovijestila da za Stari grad dolaze bolji dani. Turista je bilo mnogo više nego godinu ranije. Uz nove objekte i sadržaje, te sadržajniji marketing, u Opštini kažu da je realno očekivati turistički bum.

„Moramo se mnogo više posvetiti ovom prostoru. Francuske arhitekte su nam predložili da formiramo kancelariju za arhitekturu Starog grada, dok smo mi planirali da konstituišemo Savjet za upravljanje Starim gradom”, navodi Đeka.

Karamanaga podsjeća da su nakon zemljotresa 1979, tadašnji gradski čelnici predlagali da se svi Starograđani isele iz svojih porušenih domova!? Tvrdili su da se u tvrđavi ne mogu više stvoriti uslovi za moderan život.

,,Nijesmo ih poslušali, barem ne najveći broj nas Starograđana. Nijesmo željeli prekidati tradiciju, ni iznevjeriti potomke. Vjerovao sam – ako je ovo bilo 25 vjekova ugodno mjesto za življenje, zašto to ne bi bilo i sada. Ako se ostvari i naš san da uđemo u UNESKO, sve će biti lakše i ljepše”, zaključuje Karamanaga.

I Valdanos u UNESKO

Iz Opštine Ulcinj je upućeno pismo Direktoratu za kulturnu baštinu Crne Gore sa zahtjevom da otpočne proceduru upisa i uvale Valdanos na listu svjetske kulturne i prirodne baštine. Kako se navodi u prijedlogu koji je potpisao doskorašnji potpredsjednik Safet Beci, uvala Valdanos ima univerzalnu vrijednost. On smatra da bi trebalo dodatno zaštititi ovaj prekrasan predio: stoljetnu Maslinadu, plažu, podmorje, rt Mendru i brdo Mavrijan. Manji dio uvale Valdanos je još 1968. godine uvršten u kategoriju Rezervat prirodnog predjela.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo