Povežite se sa nama

OKO NAS

SOLANA KONAČNO ZAŠTIĆENO PODRUČJE: Pravi posao tek počinje

Objavljeno prije

na

Nakon Odluke ulcinjskog parlamenta o proglašenju Solane Parkom prirode, mnogi su odahnuli. Ali, još je dosta otvorenih pitanja, a pravi posao na revitalizaciji ovog područja tek predstoji

 

Čelnica Društva Martin-Šnajder Jakobi, Zenepa Lika, bila je posdebno radosna zbog odluke Skupštine opštine Ulcinj da Solanu zaštiti i proglasi je Parkom prirode. Ona je bila ne samo  članica opštinske komisije koja je pripremila ovu odluku, nego je još u maju 2015. godine, sa funkcije potpredsjednice Opštine Ulcinj, uputila inicijativu da se područje Solane zakonski zaštiti.

„Prvi put nakon dugo godina Opština Ulcinj postaje upravljač tako značajnog lokaliteta, donosi odluku koja jasno ukazuje na značaj Solane i daje smjernice o njenom budućem razvoju. Ova odluka je dokaz  da je vrijedno zalagati se za zaštitu prirodnih resursa,  i da je vremenski okvir ponekad dug, u ovom slučaju više od 15 godina upornog rada, ali da se isplati“, kaže za Monitor Lika.

Iz MORT-a su pozdravili odluku konstatujući da je zaokružen važan proces zaštite jedne od deset najvećih i najmlađih solana na Mediteranu i stanište od globalnog značaja za boravak i gniježđenje vodenih ptica.

“Budući da Solana predstavlja područje biodiverziteta od međunarodnog značaja, tj. ispunjava šest od devet kriterijuma za proglašenje Ramsar područjem (močvarnim područjem od međunarodnog značaja), prvi naredni korak koji će MORT preduzeti jeste slanje već pripremljenog Ramsar formulara Sekretarijatu Konvencije za nominaciju lokaliteta za upis na ovu listu“, navode iz tog ministarstva.

Vlada je godinama odbijala da to učini, jer je bilo jasno da upisom na Ramsarsku listu nestaje bojazan da će Solana, sa površinom od 15 miliona metara kvadratnih, u neposrednom zaleđu Velike plaže, ikada biti gradsko-građevinsko područje.

Ta najava je posebno obradovala predstavnike civilnog društva, koji su  bili uključeni u problematiku Solane. Prije svega Centra za zaštitu i proučavanje ptica (CZIP), koji su najzaslužniji za animiranje svjetske i evropske javnosti u vezi sa  ulcinjskim draguljem.

“Solana sa punim pravom nosi epitet ptičjeg aerodroma budući da je po broju ptica koje je koriste za odmor, hranjenje, gniježđenje i zimovanje, čak i 15 puta značajnija nego što je najtranzitniji aerodrom u Evropi (Heathrow u Londonu) za ljude!“, ističu u CZIP-u.

Zbog izuzetne bioraznolikosti i vrijednog staništa od značaja za Evropsku uniju Solana je eksplicitno navedena u posljednjih pet godišnjih izvještaja o napretku Crne Gore u kojima se tražila odlučna i hitna akcija za zaštitu tog lokaliteta. “Odgovornost sada leži na Opštini Ulcinj da preduzme neophodne mjere kako bi se Solana proglasila za zaštićenu oblast”, navodilo se u Izvještaju Evropske komisije koji je objavljen krajem maja.

Zahtjev EU je odlukom ulcinjskog parlamenta konačno ispunjen. Lokalnim vlastima nije ništa drugo preostalo nego da odluku usvoje, jer je vrući krompir, na koji se opekla, Vlada Crne Gore prebačila Opštini Ulcinj. EU je takođe tražila da lokalna zajednica, iako sa veoma ograničenim nadležnostima, bude uključena u čitav ovaj proces.

Nakon odluke mnogo je otvorenih pitanja. Tu je prije svega  pitanje vlasništva i finansijske moći Opštine Ulcinj da upravlja tim prostorom, što se predviđa usvojenom odlukom. Lokalna samouprava treba da formira privredno društvo kome će od avgusta naredne godine povjeriti upravljanje ovim zaštićenim područjem.

Iz Eurofonda, koji je na berzi 2003. godine kupio preduzeće Solana “Bajo Sekulić“ akcijama na berzi za 800.000 eura, najavili su da će protiv Opštine Ulcinj podnijeti tužbu. Čak se u usvojenom dokumentu navodi da će Opština nadoknaditi eventuelnu štetu privatnom vlasniku koja mu se nanosi donošenjem odluke o zaštiti. Postoje određena strahovanja u ulcinjskoj javnosti da bi se mogao dogoditi novi slučaj „K 1“. Poslije više od 35 godina suđenja Vrhovni sud Crne Gore je nedavno presudio da zbog rušenja apartmanskog naselja na Velikoj plaži Opština Ulcinj isplati preko šest miliona eura Atlas grupi, koja je u stečaju, kao što je i Solana.

“Na sceni imamo istrajnost i upornost građana da stanu u odbranu onoga što pripada svim građanima i što ne smije otuđiti nijedna generacija niti bilo koji pojedinac. Odlukom je stavljen je pečat na odbranu Solane, a sada je veliki posao pred svima nama kako da tom biseru prirode vratimo potpuni sjaj, kako u ekološkom tako i na ekonomskom planu”, kaže predsjednik Opštinskog odbora URE Omer Bajraktari.

I Lika smatra da tek počinje pravi posao na revitalizaciji Solane, a prvi korak u tom pravcu jee obnova razorene infrastrukture i pokretanje proizvodnje soli, što je predviđeno Studijom zaštite koju je finansirala EU sa 300.000 eura, a izradio tim eksperata na čelu sa poznatim ornitologom Andrejom Sovincom iz Slovenije.

Ona je uvjerena da će u tome snažnu podršku pružiti EU, što je očekivanje i crnogorske Vlade. ”Kako je zaštita prirode, i međunarodna obaveza, a uspostavljanje zaštite nad Solanom kao područjem od univerzalnog biodiverzitetskog značaja važno pitanje na agendi Evropske komisije i brojnih međunarodnih organizacija, značajna je svaka podrška u finansiranju radi uspostavljanja mjera zaštite i promocije prirodnih vrijednosti Solane, obnavljanja proizvodnje soli u adekvatnom obimu, kao i različitih tipova eko-turizma (posmatranje ptica, pješačenje i sl.)“, ocjenjuju u MORT-u.

Istorija je svjedok da je razvoj modernog Ulcinja počeo sa izgradnjom Solane, 30-ih godina prošlog stoljeća. Ta kompanija je uz Hotelsko-turističko preduzeće “Ulcinjska rivijera“ bila lokomotiva razvoja grada.

“Svi  znamo da je Solana i u ovakvom stanju brend Ulcinja i Crne Gore, a da sa pravim upravljanjem  može i treba da bude biser Evrope. Zar nije divno saznanje da je preko 100.000 ljudi iz čitavog svijeta potpisalo peticiju za njenu zaštitu. Oni će doći u Ulcinj i posjetiti Solanu. Mi moramo učiniti sve da ona povrati ljepotu i sjaj”, kaže Lika. “Primjeri iz zemalja u regionu pokazuje da obnova solana snažno podstiče razvoj lokalnih zajednica. To, u našem najboljem interesu, moramo i mi potvrditi“.

                                                                                                                         Mustafa CANKA

Komentari

OKO NAS

BILJNE VRSTE NA SJEVERU UGROŽENE NELEGALNIM BRANJEM: Kao ničije 

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nesavjesno, nelegalno branje i prodaja, uskoro će iskorijeniti  nekoliko biljnih vrsta sa crnogorskih planina, tvrde ekolozi. Godinama stižu ista upozorenja  o alarmantnom stanju u toj oblasti, a država ne čini ništa da zaštiti biljno blago

 

Iz kolašinskog Sekretarijata za zaštitu životne sredine,  prije nekoliko dana su saopštili da je na području te opštine, kontinuirano i sve ozbiljnije, ugroženo nekoliko biljnih vrsta.  Riječ je o ljekovitom bilju i šumskim plodovima, a najugorženiji su, kažu stručnjaci za ekologiju iz te lokalne uprave, lincura, somina, borovnica… Kontrola branja šumskih plodova je nedovoljna, piše u izvještaju o stanju životne sredine.

Kolašin nije izuzetak. Nelegalnom berbom i nedostatkom sistemskih zaštitnih mehanizama ugrožene su mnoge biljne vrste. Kolašin nije izuzetak.  Stanje je isto na cijelom sjeveru. Tek pojedini sporadnični projekti, koje relizuje isključivo civilni sektor, skrenu pažnju na taj ogroman problem. Država nije učinila ništa više od deklarativnog zalaganja da se biljne vrste, među kojima su neke i zaštićene, sačuvaju.

Žuta lincura (Gentiana lutea), polako nestaje, tvrde ekolozi. Svejedno, gotovo na svakoj pijaci je moguće kupiti od onih koji su je nelegalno ubrali. To je nacionalnim zakondovstvom zaštićena biljna vrsta, uvrštena i  u međunarodnu „Habitat direktivu“. Korijen biljke je ljekovit, koristi se i u zvaničnoj i u alternativnoj medicini. Zato je nekontrolisana berba i prodaja na crnom tržištu  dovela i do nestajanja.

Na našim prostorima postala je vrlo popularna  40-ih godina prošlog vijeka, zbog čega je počela i obimnija berba, odnosno kopanje korijena. Njen hemijski sastav otkriven je tek početkom 20. vijeka, iako je  korištena mnogo prije  toga. Osim u Crnoj Gori, na Balkanu je ima u Bosni, Hrvatskoj (Lici) i jugozapadnoj Srbiji.

Zbog široke primjene, kultivacija lincure ekonomski je opravdana. Ipak, tek rijetki u našoj državi, finasirani, uglavnom, stranim grantovima, su se upustili u plantažni uzgoj te biljke i tako pokušali da sačuvaju njena prirodna staništa.

Prije nekoliko godina NVO Natura, uz podršku UNDP-a, u okviru projekta Ljekovito bilje – značaj za lokalni ekonomski razvoj i očuvanje prirodnih resursa, počela je eksperimentalno plantažni uzgoj Gentiana lutea nadomak Kolašina.  Tako je formirana prva eksperimentalna parcela za plantažno gajenje lincure u Crnoj Gori.

„Plantažna proizvodnja lincure je važna jer se na ovaj način štiti životna sredina, odnosno ova rijetka i zaštićena biljna vrsta. Zbog velike potražnje u narodnoj i zvaničnoj medicini lincura se nelegalno i nekontrolisano eksploatiše“ –  kažu u toj NVO.

Projekat podrazumijeva da se sadnice lincure vraćaju  u prirodno okruženje kako bi se na taj način povećala brojnost te rijetke biljke. Plantažna proizvodnja lincure, objašnjavaju, može da bude i značajan ekonomski oslonac stanovništva na selu. Naredne faze tog projekta su formiranje pokaznih parcela u zaštićenim područjima i formiranje eksperimentalnih parcela u okviru nekoliko domaćinstava u Kolašinu i Andrijevici.

„Sve ovo se radi u okviru aktivnost za uspostavljanje Regionalnog parka Komovi. Htjeli smo da pokažemo kako postoji i mogućnost plantažnog gajenja, ali i da zaštitimo lincuru u prirodnim staništima. Pored toga, plantažno gajenje je i siguran i dobar način da poljoprivrednici zarade“ – kaže direktor NVO Natura Mikan Medenica.

Očekivani prinos sa hektara je do 10 tona ljekovitog korijenja, tokom prvih godina, kasnije i više. Iskustva uzgajivača u okruženju svjedoče da se na hektaru zemljišta gaji i do 100.000 biljaka, uz  prinos  svježeg korijena od 24 do 40 tona. Nakon sušenja ostane od šest do 10 tona po hektaru. Taj  prinos se odnosi na biljke stare pet godina, u šestoj godini može biti i do 30 odsto veći, a u sedmoj čak i do 70 odsto.

Prema podacima, koji se mogu naći u medijima iz regiona, cijena  osušenog korijena kreće se od 10 do 12 eura po kilogramu. Ulaganja potrebna za gajenje lincure nijesu  velika – samo priprema zemlje i ručni rad. Zaštita joj nije potrebna,  jer je u prirodi ništa ne napada. Pored svega toga, plnatažni zasadi su i dalje rijetkost.

Na listi ugroženih bilnih vrsta na sjeveru je odavno i šumska  borovnica. Iako svake godine sa zvaničnih adresa stigne bar po jedan apel nesavjesnim beračima i otkupljivačima, na nivou su incidenta krivične prijave protiv njih. Na planinama sjevera svakog ljeta taj šumski plod se tamani, branjem mehaničkim sredstvima, što je zakonom zabranjeno. Posao kontrole branja borovnice, prije par godina, povjeren je Upravi za šume, čiji službenici su više puta ponovili kako niti imaju potrebnu logistiku niti im ostaje vremena da se tom poslu ozbiljnije posvete. Za to vrijeme, na stotine tona „plavog blaga“ sjevera, ubranog nelegalno, završi na evropskom tržištu. Dobro zarade samo otkupljivači.

Borovnice treba isključivo brati ručno i nikako grebenom, ponavljaju, obično početkom ljeta,  iz  Ministarstva poljoprivrede. Branje šumske borovnice u komercijalne svrhe definisano je zakonom,  a za nepoštovanje zakonskih odredbi  predviđene su kazne od 2.000 do 40.000 eura.

Jednocifren je broj onih koji su tokom minule decenije platili tu kaznu. A decenijama je, od jula do septembra,  u borovnjacima na stotine berača, koji po bagatelnim cijenama prodaju ubrane plodove desetinama otkupljivača.

U više navrata na uništavanje borovnjaka upozoravali su botaničar Danijel Vincek i prof. dr Miodrag Jovančević sa Biotehničkog fakulteta iz Bijelog Polja.  Nesavjesnim branjem, pored lošeg kvaliteta berbe, uništavaju se i mješoviti pupoljci, lome stabljike, pa se svake naredne godine smanjuje rod. Drastično se smanjuju i površine pokrivene borovnjacima.

Branje šumske borovnice u komercijalne svrhe definisano je Zakonom o zaštiti prirode i Pravilnikom o bližem načinu i uslovima sakupljanja, korišćenja i prometa nezaštićenih divljih vrsta životinja, biljaka i gljiva koje se koriste u komercijalne svrhe.

„Sakupljanje borovnice u komercijalne svrhe dozvoljeno je u optimalnoj fazi vegetativnog razvoja (fazi sazrijevanja bobice) pod uslovom da se ne upotrebljavaju mehanička sredstva (grebeni i dr.); ne čupaju ili oštećuju podzemni organi; na području sakupljanja ostavi najmanje 25 odsto od ukupno utvrđene količine biljne vrste, ne lome, oštećuju stabla i grane žbunova i ne nanosi druga šteta borovnici i njenom staništu“ regulisano je propisima, koje niko  ne poštuje.

Propisano je da branje u komercijalne svrhe treba da obavljaju samo obučeni berači. Nikada nijedna obuka zvanično nije organizovana.

                                                Dragana ŠĆEPANOVIĆ  

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

VRHOVNI SUD RJEŠENJE MINISTARSTVA POLJOPRIVREDE PROGLASIO NEZAKONITIM: Traži se ponovo domaćin kolašinskih rijeka

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dvogodišnje nesuglasice između kolašinskih ribolovnih klubova, okončao je Vrhovni sud. Ministarstvo poljoprivrede ponovo konkursom traži klub koji će gazdovati ribljim fondom na području te opštine, nakon što je sud prethodni izbor proglasio nezakonitim

 

Rješenje kojim je Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja prije dvije godine dodijelilo upravljanje ribljim fondom na područku kolašinske opštne Sportsko ribolovnom klubu (SRK) Tara i Morača nezakonito je. Tako je odlučio Vrhovni sud,  nakon što je Sportski flaj fišing klub (SFFK) Maniro, koji je ranije gazdovao kolašinskim vodama, osporio rješenje resornog ministarstva.

U tužbi tog kluba je istaknuto da je u postupku odlučivanja Ministarstvo zanemarilo činjenicu da je SRK Tara i Morača još 2016. godine isključeno iz članstva Saveza sportsko-ribolovnih organizacija Crne Gore. Članstvo u tom savezu obaveza je za sve koji se kandiduju za gazdovanje vodama.

Iako je 2018. Ministarstvo poljoprivrede povjerilo gazdovanje vodama SRK Tara i Morača na šest godina, pritisnuti sudskim odlukama, u tom resoru ponovo konkursom traže „domaćina“.

Javni oglas će trajati do sredine narednog mjeseca.

„Očekujemo da će ovog puta resorno ministarstvo postupiti kako je presudom naloženo. Dokazali smo da SRK Tara i Morača nezakonito upravlja vodama. Gupa ljudi, okupljenih u tom klubu, godinama ruši svaki pokušaj da se na kolašinskim vodama uvede red, da se ribolov obavlja  u skladu sa zakonom, da se u našem gradu razvija i ribolovni turizam“ – kazao je Mile Lazarević iz SFFK Maniro.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 22. maja ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ROŽAJE, POŽARI OSTAVILI PUSTOŠ: Slike apokalipse

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vatrom opustošena šumska prostranstva djeluju kao da su sa druge planete. Koordinacioni tim Vlade za suzbijanje bespravnih aktivnosti u šumarstvu  je saopštio da su za ove požare nedvosmisleno krivi – ljudi

 

Iza prošlonedjeljnih požara koji su zahvatili teritoriju opštine Rožaje i koji su gutali imovinu i šume, samo srećom ne i živote, ostale su kataklizmične slike. Vatrom opustošena šumska prostranstva djeluju kao da su sa druge planete.

Koordinacioni tim Vlade za suzbijanje bespravnih aktivnosti u šumarstvu nedvosmisleno je saopštio da je za požare kriv ljudski faktor.

„Konstatovano je da je u tri slučaja do požara uzrok problem na elektromreži, a da je u ostalim slučajevima, najvjerovatnije, požar bio namjerno izazvan. Nadležni organi intenzivno rade na rasvjetljavanju počinioca tih djela“ – saopšteno je nakon sastanka tog tima sa policijom i Direktoratom za vanredne situacije.

Oni su uputili apel građanima da budu odgovorni, jer, kako su kazali, i mala nepažnja u ovim trenucima, može izazvati požar sa katastrofalnim posljedicama.

Bio je to neobično vreo dan na sjeveru države. Temperatura je za dva stepena prešla tropskih trideset stepeni. Veća nego u Podgorici. Orkanski južni vjetar samo je pojačavao utisak nestvarnosti i pogodovao munjevitom širenju vatre.

Rožajski vatrogasci su, ipak, uz brojnu podršku raznih organizacija i građana, uspjeli da stave pod kontrolu požare koji su zahvatili čak trećinu teritorije ove sjeverne opštine.

Prema riječima komandira Službe zaštite i spašavanja u Rožajama Nuradina Agovića, lokalizovano je na desetine požara koji su istovremeno buktjeli.

„Većina požara je lokalizovana, a ostala su žarišta koja uz pomoć naših volontera i u saradnji sa Radnom jedinicom Šumske uprave, i dalje gasimo. Jedini aktivni požar je onaj koji se nalazi na Graničnom prelazu Kula” – kaže Agović.

On je precizirao da je za samo dva-tri dana bilo aktivno čak šezdeset požara na osamnaest lokaliteta.

Monitoru je rečeno da su izgorjele dvije nenaseljene kuće u Kaluđerskom lazu i Nurkovićima, brenta privatnog preduzetnika u Bralićima, četiri stoga sijena i jedan pomoćni objekat u Dacićima, kao i dvije garaže i pet vikendica.

„Sav posao smo odradili uz pomoć samo tri specijalizovana kamiona, koja imamo u posjedu, te još dvije cisternne koje su angažovane od strane Vodovoda i Komunalnog preduzeća” – rekao je Agović.

U pomoć su im priskočile i kolege iz Plava sa jednim vozilom. Ostale sjeverne opštine nijesu mogle da ustupe kamione za gašenje, jer su i na njihovim teritorijama buktjeli požari.

„Sa tom mehanizaciom i uz pomoć građana uspjeli smo da stavimo sve požare pod kontrolu. Imali smo i ponudu od strane Vojske Crne Gore, koja je trebala da angažuje vazduhoplovnu jedinicu. Međutim, usljed snažnog vjetra postojao je rizik po helikoptere kad uzlete. Ponuđena nam je i pomoć u cisternama sa primorja, ali taj model ne bi bio efikasan zbog velike udaljenosti” – kaže Agović.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 22. maja ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo