Povežite se sa nama

OKO NAS

SOLANA KONAČNO ZAŠTIĆENO PODRUČJE: Pravi posao tek počinje

Objavljeno prije

na

Nakon Odluke ulcinjskog parlamenta o proglašenju Solane Parkom prirode, mnogi su odahnuli. Ali, još je dosta otvorenih pitanja, a pravi posao na revitalizaciji ovog područja tek predstoji

 

Čelnica Društva Martin-Šnajder Jakobi, Zenepa Lika, bila je posdebno radosna zbog odluke Skupštine opštine Ulcinj da Solanu zaštiti i proglasi je Parkom prirode. Ona je bila ne samo  članica opštinske komisije koja je pripremila ovu odluku, nego je još u maju 2015. godine, sa funkcije potpredsjednice Opštine Ulcinj, uputila inicijativu da se područje Solane zakonski zaštiti.

„Prvi put nakon dugo godina Opština Ulcinj postaje upravljač tako značajnog lokaliteta, donosi odluku koja jasno ukazuje na značaj Solane i daje smjernice o njenom budućem razvoju. Ova odluka je dokaz  da je vrijedno zalagati se za zaštitu prirodnih resursa,  i da je vremenski okvir ponekad dug, u ovom slučaju više od 15 godina upornog rada, ali da se isplati“, kaže za Monitor Lika.

Iz MORT-a su pozdravili odluku konstatujući da je zaokružen važan proces zaštite jedne od deset najvećih i najmlađih solana na Mediteranu i stanište od globalnog značaja za boravak i gniježđenje vodenih ptica.

“Budući da Solana predstavlja područje biodiverziteta od međunarodnog značaja, tj. ispunjava šest od devet kriterijuma za proglašenje Ramsar područjem (močvarnim područjem od međunarodnog značaja), prvi naredni korak koji će MORT preduzeti jeste slanje već pripremljenog Ramsar formulara Sekretarijatu Konvencije za nominaciju lokaliteta za upis na ovu listu“, navode iz tog ministarstva.

Vlada je godinama odbijala da to učini, jer je bilo jasno da upisom na Ramsarsku listu nestaje bojazan da će Solana, sa površinom od 15 miliona metara kvadratnih, u neposrednom zaleđu Velike plaže, ikada biti gradsko-građevinsko područje.

Ta najava je posebno obradovala predstavnike civilnog društva, koji su  bili uključeni u problematiku Solane. Prije svega Centra za zaštitu i proučavanje ptica (CZIP), koji su najzaslužniji za animiranje svjetske i evropske javnosti u vezi sa  ulcinjskim draguljem.

“Solana sa punim pravom nosi epitet ptičjeg aerodroma budući da je po broju ptica koje je koriste za odmor, hranjenje, gniježđenje i zimovanje, čak i 15 puta značajnija nego što je najtranzitniji aerodrom u Evropi (Heathrow u Londonu) za ljude!“, ističu u CZIP-u.

Zbog izuzetne bioraznolikosti i vrijednog staništa od značaja za Evropsku uniju Solana je eksplicitno navedena u posljednjih pet godišnjih izvještaja o napretku Crne Gore u kojima se tražila odlučna i hitna akcija za zaštitu tog lokaliteta. “Odgovornost sada leži na Opštini Ulcinj da preduzme neophodne mjere kako bi se Solana proglasila za zaštićenu oblast”, navodilo se u Izvještaju Evropske komisije koji je objavljen krajem maja.

Zahtjev EU je odlukom ulcinjskog parlamenta konačno ispunjen. Lokalnim vlastima nije ništa drugo preostalo nego da odluku usvoje, jer je vrući krompir, na koji se opekla, Vlada Crne Gore prebačila Opštini Ulcinj. EU je takođe tražila da lokalna zajednica, iako sa veoma ograničenim nadležnostima, bude uključena u čitav ovaj proces.

Nakon odluke mnogo je otvorenih pitanja. Tu je prije svega  pitanje vlasništva i finansijske moći Opštine Ulcinj da upravlja tim prostorom, što se predviđa usvojenom odlukom. Lokalna samouprava treba da formira privredno društvo kome će od avgusta naredne godine povjeriti upravljanje ovim zaštićenim područjem.

Iz Eurofonda, koji je na berzi 2003. godine kupio preduzeće Solana “Bajo Sekulić“ akcijama na berzi za 800.000 eura, najavili su da će protiv Opštine Ulcinj podnijeti tužbu. Čak se u usvojenom dokumentu navodi da će Opština nadoknaditi eventuelnu štetu privatnom vlasniku koja mu se nanosi donošenjem odluke o zaštiti. Postoje određena strahovanja u ulcinjskoj javnosti da bi se mogao dogoditi novi slučaj „K 1“. Poslije više od 35 godina suđenja Vrhovni sud Crne Gore je nedavno presudio da zbog rušenja apartmanskog naselja na Velikoj plaži Opština Ulcinj isplati preko šest miliona eura Atlas grupi, koja je u stečaju, kao što je i Solana.

“Na sceni imamo istrajnost i upornost građana da stanu u odbranu onoga što pripada svim građanima i što ne smije otuđiti nijedna generacija niti bilo koji pojedinac. Odlukom je stavljen je pečat na odbranu Solane, a sada je veliki posao pred svima nama kako da tom biseru prirode vratimo potpuni sjaj, kako u ekološkom tako i na ekonomskom planu”, kaže predsjednik Opštinskog odbora URE Omer Bajraktari.

I Lika smatra da tek počinje pravi posao na revitalizaciji Solane, a prvi korak u tom pravcu jee obnova razorene infrastrukture i pokretanje proizvodnje soli, što je predviđeno Studijom zaštite koju je finansirala EU sa 300.000 eura, a izradio tim eksperata na čelu sa poznatim ornitologom Andrejom Sovincom iz Slovenije.

Ona je uvjerena da će u tome snažnu podršku pružiti EU, što je očekivanje i crnogorske Vlade. ”Kako je zaštita prirode, i međunarodna obaveza, a uspostavljanje zaštite nad Solanom kao područjem od univerzalnog biodiverzitetskog značaja važno pitanje na agendi Evropske komisije i brojnih međunarodnih organizacija, značajna je svaka podrška u finansiranju radi uspostavljanja mjera zaštite i promocije prirodnih vrijednosti Solane, obnavljanja proizvodnje soli u adekvatnom obimu, kao i različitih tipova eko-turizma (posmatranje ptica, pješačenje i sl.)“, ocjenjuju u MORT-u.

Istorija je svjedok da je razvoj modernog Ulcinja počeo sa izgradnjom Solane, 30-ih godina prošlog stoljeća. Ta kompanija je uz Hotelsko-turističko preduzeće “Ulcinjska rivijera“ bila lokomotiva razvoja grada.

“Svi  znamo da je Solana i u ovakvom stanju brend Ulcinja i Crne Gore, a da sa pravim upravljanjem  može i treba da bude biser Evrope. Zar nije divno saznanje da je preko 100.000 ljudi iz čitavog svijeta potpisalo peticiju za njenu zaštitu. Oni će doći u Ulcinj i posjetiti Solanu. Mi moramo učiniti sve da ona povrati ljepotu i sjaj”, kaže Lika. “Primjeri iz zemalja u regionu pokazuje da obnova solana snažno podstiče razvoj lokalnih zajednica. To, u našem najboljem interesu, moramo i mi potvrditi“.

                                                                                                                         Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo