Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Za siguran glas

Objavljeno prije

na

S prvim danom avgusta građanima Crne Gore stiže ponovno poskupljenje struje. Iako mnogi još nisu zakrpili rupe u kućnim budžetima nastale visokim računima tokom sezone grijanja – već moraju da razmišljaju kako da plate ceh nastao zbog visokih temperatura i korišćenja rashladnih uređaja. No, problemi građana ne muče i Vladu Crne Gore. Njihovi prioriteti i brige su na drugoj strani. Vlada više brige i saosjećanja pokazuje prema pojedinim stranim investitorima, kakvi god da bili, i koliko god na teret poreskih obveznika u Crnoj Gori preživljavali.

Tako je Regulatorna agencija za energetiku odobrila poskupljenje struje od pet posto Elektroprivredi Crne Gore. Pa sada još jedan udar na standard građana Vlada pokušava da „ublaži” raznim utješnim objašnjenjima. Te kako ne smije da se miješa u posao i skrnavi nezavisnost RAE, te kako će redovne platiše imati 10 posto popusta, te kako stižu nove subvencije…

Da će nam skuplja struja donijeti novi kvalitet života obznanio je i lično premijer Igor Lukšić: ,,Generalno će uticati podsticajno na razvoj energetskog sektora i na kvalitetniju uslugu koja se u budućem periodu može očekivati”.

No, mnoštvo je tu problema i neraščišćenih računa. Sve ide na teret građana, tj. poreskih obveznika, koji će i ovoga puta platiti subvencije koje Vlada samo proširuje.

„Na spisku za subvencije je bilo 13,7 hiljada građana, a on je sada proširen na 27.000”, rekao je ministar rada i socijalnog staranja Suad Numanović.

Tako Vlada, vrlo smišljeno, povećava broj građana kojima nameće svijest o direktnoj zavisnosti od vlasti, što se posebno pokazalo kao djelotvorno u doba zahuktavanja predizborne kampanje. Lijep je to prilog kampanji DPS-a ,,siguran glas”. Umjesto da obezbijedi održivi razvoj, otvaranje novih radnih mjesta, redovnu ispatu plata – dovodi ionako osiromašene građane u zavisan položaj od toga koliku će ko suvenciju dobiti.

No, sve je to sića. Najveći korisnici subevncija, direktno iz džepova građana, su iz redova ,,investotora”. Vlasnici Kombinata aluminijuma Podgorica i Prve banke Crne Gore Aca Đukanovića – među onima su koji troše najviše subvencija. Tako da tu ispadaju građani investitori, a vlasnici ove dvije firme i povezani sa njima – tek ugrožena grupacija kojoj se pošto-poto obezbjeđuje opstanak i priskače svojski na mobu kad god je to potrebno.

Struja je u čitavoj toj priči glavna spona, a djelimični vlasnik EPCG i još jedan iz plejade zaštićenih investotora A2A – vrlo bitan akter. Iz Mreže za afirmaciju nevladinog sektora upozoravaju da je država u poslu sa A2A zanemarila socijani aspekt jer, logično je, partnerstvo znači obostrano davanje a ne samo uzimanje. No, ovdje su dvije strane o čijem se interesu zabavila cijela Crna Gora – privatne firme.

,,Osnovni razlog dovođenja A2A bile su investicije, ali se pare i dan danas drže u Prvoj banci, jer treba da joj sačuvaju likvidnost. Pa je EPCG, u međuvremenu, sav svoj novac koji drži u Prvoj prebacila da joj stoji tamo uz najnižu kamatu – od jedan do dva odsto, dok istovremeno uzima skupe kredite, kao što je onaj od ERBD za brojila, a razliku koju strani investitor tu gubi prelama se preko računa za struju koju plaćaju građani”, objašnjava Ines Mrdović iz MANS-a.

Ona navodi i da EPCG, i pored obaveze da to učini, ništa nije uložila u modernizaciju mreže i nove investicije, pa još plaćamo ogromne tehničke gubitke, što se sve odražava kroz veće račune koji stižu građanima svakog mjeseca.

Mrdović upozorava da je puno detalja u relacijama između Vlade, regulatora i strateškog partnera, koji su se vrlo brzo nakon sklapanja posla ispostavili kao opterećujući za – građane.

„Iz prepiske koja je vođena između njih se jasno vidi da su Italijani kada se sklapao posao oko kabla – tražili garancije da im se omogući određeni prihod, a vladini predstavnici se saglašavali, pa onda pritiskali RAE, koja je na početku zatezala, ali su, na kraju, sve odobrili”, objašnjava Mrdović.

Zapravo, italijanska Terna je tražila povrat na investicije 6,8 odsto do 2012. i podsticajni povrat od tri odsto za period od 12 godina za sve projekte koji će biti građeni u vezi kabla. RAE nije prihvatila tih tri odsto podsticaja, ali su na kraju na drugi način odradili cijeli posao.

„U novim metodologijama – koje su na snazi od ove godine i udariće nas po džepu od 1. avgusta – uveli su potpuno samoinicijativno novu stavku za obračun na investirana sredstva – tako da mi faktički uz stopu povrata kapitala dodatno plaćamo investicije. Zbog ovoga smo mi tražili obaranje tih metodologija pred Ustavnim sudom, jer su suprotne i zakonu o energetici i zakonu o zaštiti potrošača po kojima RAE nema pravo da nam nameće nove stavke”, kaže Mrdović.

Suština priče je u tome što stiže ceh naplate dovođenja italijanskih partnera i ovo je tek uvod u nova poskupljenja struje, od kojih će kajmak kupiti „strateški” partneri, dok građani ni dalje neće biti zaštićeni. U MANS-u tvrde da je jedini izlaz u tome da plaćamo ono što smo zaista potrošili, a ne razne ugradnje. Naši stvarni računi za ono što potrošimo bili bi, kažu, znatno manji od onih koje sada plaćamo.

Za to vrijeme – za šest godina privatizovanom Kombinatu aluminijuma i Rudnicima boksita, kojim je upravljala kompanija ruskog tajkuna Olega Deripaske, državna podrška i pomoć iznosila je čak 312.749.334 eura.

Od privatizacije KAP-a najveću štetu su pretrpjeli poreski obveznici. Državna pomoć i podrška se odnosila na otpis potraživanja, davanje subvencija, polaganje garancija za kredite i odlaganje obaveza.

Država je preuzela, odnosno potrošila ukupno 159.617.582 eura na ime otpisa potraživanja i subvencija od čega se 157,8 miliona odnosi na KAP, a 1,8 miliona eura na neplaćene poreze i doprinose Rudnika boksita.

Na ime potraživanja budžeta i neplaćenih porez na dobit KAP-a za 2006. i 2007, kao i ostalih poreza (i kamata na neplaćeni porez), KAP je ostao dužan 10 miliona eura. Te dvije godine ruski menadžment je lažirao finansijske izvještaje ne prikazajući ostvarenu dobit, ali zbog toga nijesu krivično gonjeni.

Opozicioni poslanici su tražili da se poništi privatizacija KAP-a, ocjenjujući da nije dovoljno zaštićen državni interes. Ispostavilo se da ruska En plus grupa, nasljednica Rusala, odnosno sadašnji CEAC, nisu dovoljno ulagali u kompaniju i zaštitu životne sredine. No, sedam godina nakon privatizacije, došlo je do toga da Vlada ne može da raskine saradnju sa CEAC-om, iako je Skupština zadužila da to uradi, nakon što su se desetine miliona eura dugovanja prelile na poreske obveznike.

Teško je raskinuti ugovor čije je potpisivanje zaliveno viskijem u Grandu i stiskom pesnica bivšeg premijera Mila Đukanovića i tajkuna Olega Deripaske.

Uz nekoliko boca viskija otišle su najvrednije crnogorske firme. I to je sve bilo malo, pa su još, iako prodate, pale na teret poreskih obveznika. Ni najraskošnija mašta nije mogla da osmisli ovakav razvoj događaja koji je, za samo nekoliko godina, doveo do toga da osiromašeni građani izdržavaju strane i domaće tajkune.

U Africi znaju da se odupru tajkunskim poslovima, pa je Nigerija ovih dana poništila odluku o prodaji aluminijumskog postrojenja Olegu Deripaski zbog nelegalne privatizacije. Naša vlast nema takvih ambicija. Što se viskijem zalije – zakon ne rastavi.

Marijana BOJANIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo